Veri ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren SAS ile Küresel Center on AI Governance, yapay zeka ekosisteminin geleceğine ışık tutan yeni bir rapor yayımladı. Çalışma, daldaki ilerlemenin yalnızca teknolojik kapasiteyle hudutlu kalmadığını; bilgi yönetişimi, muteber altyapı ve kapsayıcı stratejik çerçevelerin sürdürülebilir kıymet yaratmada belirleyici olduğunu gösteriyor.

Son periyotta Davos Dünya Ekonomik Forumu üzere milletlerarası platformlarda sıkça tartışılan “küresel yapay zeka uçurumu”, raporda temel bir risk alanı olarak tanımlanmış. Dr. Josefin Rosén, Dr. Rachel Adams ve Selamawit Engida Abdella tarafından hazırlanan “Kısıtlamadan Kapasiteye: Global Güney’de Yapay Zeka Anlatısını Dönüştürmek” başlıklı çalışma, altyapı ve eğitim eksikliği üzere görünen manilerin yanlışsız yatırımlarla avantaja dönüştürülebileceğini savunuyor.

Raporda, bilhassa Global Güney olarak isimlendirilen bölgelerin avantaj sağlayabileceği iki ana öge öne çıkıyor:

Genç ve dijital nüfus: Dünya genelindeki genç nüfusun büyük bir kısmının bu bölgelerde yaşaması ve dijital teknolojilere adaptasyon suratının yüksekliği.

Yönetişimi temelden inşa etme imkanı: Eski jenerasyon teknik sistemlere (legacy systems) sahip olmayan ülkelerin, etik ve sürdürülebilir modelleri direkt aktüel standartlarla kurabilme fırsatı.

Yerel dinamikler ve stratejik adımlar

Mevcut yapay zeka modellerinin büyük oranda Batı merkezli bilgilere dayandığına dikkat çekilen raporda, bu durumun Global Güney için bir bağımlılık riski oluşturabileceği belirtiliyor. Tahlil olarak mahallî lisan modellerine yatırım yapılması, kırsal bölgelerde eğitimlerin yaygınlaştırılması ve kamu-akademi iş birliklerinin artırılması öneriliyor.

SAS Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Rasim Eğri, küresel tecrübelerin mahallî mevzuat ve bilgi yapılarına uyarlanmasının ehemmiyetine değindi. Eğri, şeffaflık ve hesap verebilirlik prensipleriyle desteklenen bir yapay zeka yaklaşımının, uzun vadede rekabet avantajı sağlayacağını söz etti.

Raporun sonuç kısmında; dijital altyapı yatırımları, data egemenliği idaresi ve modellerin eğitiminde sentetik bilgi kullanımı üzere somut strateji teklifleri yer alıyor. Bu adımların, ülkelerin yapay zeka çağında teknoloji tüketicisi olmaktan çıkıp kıymet üreten aktörlere dönüşmesinde kritik rol oynayacağı vurgulanıyor.