Uzay boşluğunda süzülen devasa bir kaya kesiminin Dünya’ya ya da Ay’a çarpma ihtimali, her vakit hem heyecan hem de tasa yaratan bir mevzu oldu. Yakın vakitte astronomların radarından düşmeyen 2024 YR4 asteroidi de bu endişeyi tırmandıran başrol oyuncularından biri.

Yapılan birinci ölçümler, bu gök cisminin Ay’a çarpma mümkünlüğünü %4,3 üzere önemli bir düzeyde olduğunu gösteriyordu. Lakin James Webb Uzay Teleskobu’nun hassas gözleri devreye girdi ve karanlıkta saklanan bu tehlikenin rotasını netleştirerek yüreklere su serpti.

Yaklaşık 60 metre çapındaki bu asteroid, 2024 yılının sonunda keşfedildiğinde kısa müddetliğine “keşfedilen en tehlikeli asteroid” unvanını kazandı. Şayet hesaplamalar değişmeseydi, 22 Aralık 2032 tarihinde Dünya’mıza çarpma ihtimali masadaydı. Bu boyuttaki bir gök taşının bir kenti haritadan silecek ya da okyanusta devasa tsunamiler yaratacak gücü bulunuyor. Neyse ki bilim insanları asteroidin Dünya’yı ıskalayacağını süratle anladı; lakin bu sefer de maksat Ay’a çevrildi. Yörünge tam kestirilemediği için Ay ile bir çarpışma yaşanıp yaşanmayacağı büyük bir soru işaretine dönüştü.

James Webb’in kritik müdahalesi

Gökbilimciler aslında rotayı netleştirmek için 2028 yılına kadar beklemek gerektiğini düşünüyordu. Lakin Johns Hopkins Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, James Webb Uzay Teleskobu‘nun Şubat ayı sonlarında bu sönük gayesi yakalayabileceği az bir fırsat buldu. James Webb için bu hiç de kolay bir vazife değildi. 2024 YR4, teleskobun bugüne kadar gözlemlediği en soluk amaçlardan biriydi. Teleskop, asteroidin hassas ölçülmüş yıldızların önünden geçişini takip ederek yörüngeyi ayrıntılı biçimde hesapladı. Sonuçlar ise rahatlatıcı; asteroidin Ay yüzeyine yaklaşık 21 bin 200 kilometre aradan inançlı bir formda geçip gideceği anlaşıldı. Bu ara uzay ölçeklerinde yakın bir müsabaka sayılsa da artık bir çarpışma tehlikesi taşımıyor.

Eğer bu çarpışma gerçekleşseydi, insanlık tarihinde birinci defa bu büyüklükte bir darbeyi canlı izleme talihimiz olacaktı. Ay’ın bize bakan yüzünde 6 milyon ton TNT gücünde, yani dev bir nükleer patlamaya muadil bir parlama meydana gelecekti. Bu patlamanın tesiriyle yaklaşık 1 kilometre genişliğinde yeni bir krater oluşurken, Ay’dan kopan milyonlarca kilo enkaz Dünya’ya hakikat savrulacaktı. Günlerce süren bir meteor yağmuru oluşacak olsa da bu durum yörüngedeki uydularımız için yıllarca sürecek büyük bir tehdit yaratacaktı.

Şimdilik bu kozmik tehlikeyi geride bıraktık. Bilim dünyası, James Webb üzere güçlü araçlar sayesinde gökyüzünü taramaya ve kapımızı çalabilecek davetsiz konuklara karşı tetikte kalmayı sürdürüyor. 2024 YR4 ise artık bir tehdit değil, yalnızca yanımızdan geçip giden bir ziyaretçi olarak yoluna devam ediyor.