İsrail ve ABD’nin İran’a saldırması tüm Orta Doğu’yu adeta ateşe aterken, tesirleri bu coğrafyanın çok özesine uzanabilecek bir kırılmayı da başlatmış oldu. Gerçekten daha şimdiden bu çatışmanın hem ABD’de hem de Avrupa’da yarattığı tesirleri görmeye başladık. Lakin anında yükselen enerji ve yakıt maliyetleri buz dağının yalnızca görünen yüzü olabilir. Yıllar evvelce yaptığı isabetli tahlillerle son periyotta hayli tanınan hâle gelen Çinli profesör Jiang Xueqin, İran savaşının global ekonomiyi etkileyecek çok daha önemli sonuçları olabileceği konusunda uyardı.

Breaking Points isimli YouTube kanalına konuk olan Prof. Jiang Xueqin’e nazaran İran savaşının gereğince dikkate alınmayan sonuçlarından biri de Batı dünyasını besleyen Arap sermayesine verdiği zarar olacak. İran’ın şimdiden körfez ülkelerinin güç altyapısını gaye almaya başladığına dikkat çeken Xueqin, bir sonraki adımda su arıtma tesislerinin amaç alınacağını düşünüyor. Körfez ülkelerinin su muhtaçlığının yüzde 60’ını karşılayan su arıtma tesislerinin vurulması, başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere tüm Arap ülkelerini önemli bir krizle baş başa bırakabilir.

Arap Ülkelerinde Yaşanacak Bir Kriz, Yapay Zekâ Yatırımlarını Sekteye Uğratabilir

Diğer yandan Hürmüz Boğazı’nın kapatılması da hem körfez ülkelerinin petrol satışını, hem de besin tedariğini durma noktasına getirecek. Bir yandan petrol kuyuları vurulan, öbür yandan tedarik zincirleri tehlikeye giren giren körfez ülkeleri, bu türlü bir durumda yatırımlarını yine gözden geçirmek zorunda kalabilir. Prof. Xueqin’e göre bu noktada etkilenecek yatırımların başında veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı geliyor.

Bildiğiniz üzere Suudi Arabistan, Katar, BAE üzere ülkeler, hem kendi topraklarında hem de batıda yapay zekâya dev yatırımlar yapıyor. Bugün haddinden fazla büyüyüp, patlamaya hazır bir balona dönüştüğü düşünülen yapay zekâ büyümesini de bu yatırımlar taşıyor. Hâl böyleyken körfezden gelen yatırımların kesilmesi ya da yalnızca azalması bile “AI balonu”nun patlaması için kâfi olabilir. Bu da yalnızca ABD için değil, tüm global iktisat için son derece yıkıcı sonuçlar doğurabiir. Çünkü ABD’de bu türlü bir finansal kriz yaşandığında, genelde bedelini tüm dünya ödüyor.

Körfez ülkelerinden gelecek yatırımın sekteye uğraması hakikaten de AI balonunu patlatmak için kâfi olabilir. Zira bu “patlama” ihtimali son periyotta giderek daha fazla gündeme geliyor ve bu da yatırımcıları endişelendiriyor. Bu üslup senaryolarda, yatırımcıları ürkütecek tek bir kritik gelişme, domino tesiri yaratarak koca bir krizi tetikleyebiliyor. Gerçekten daha önce “dot-com balonu” patladığında da tam olarak bu olmuştu.