Türkiye’nin savunma teknolojileri alanındaki kıymetli mühendislik şirketlerinden STM, insansız sistemlerde geliştirdiği yeni operasyon konseptiyle kara, hava, deniz ve deniz altı platformlarını tek bir misyon mimarisi altında buluşturmayı planlıyor. Şirket, sistemleri “kolektif akıl” şemsiyesi altında toplamayı amaçlıyor.

Multi-Domain (Çoklu Harekat Ortamı) yaklaşımı olarak tanımlanan bu konsept, farklı platformların birbirinden bağımsız değil, ortak vazife şuuruyla data paylaşan ve koordineli hareket eden entegre bir operasyonel güç olarak vazife yapmasını amaçlıyor.

Çalışmalar, Savunma Sanayii Başkanlığı öncülüğünde Türkiye’nin savunma alanındaki bağımsızlık amaçları doğrultusunda yürütülüyor. STM, bugüne kadar geliştirdiği çeşitli insansız sistemleri tek bir mimari altında bir ortaya getirerek geleceğin harp alanına yönelik yeni bir operasyon anlayışı oluşturmayı hedefliyor.

Multi-Domain operasyon yetkinliği

Modern savaş ortamı giderek çok katmanlı ve eş vakitli harekat gerektiren bir yapıya dönüşüyor. Kara, hava, deniz ve deniz altı ögelerinin birebir anda misyon yaptığı bu ortamda, platformların tek başına başarısı kâfi görülmüyor. Bunun yerine birbiriyle irtibat kurabilen, bilgi paylaşabilen ve ortak vazife şuuruyla hareket eden sistemler öne çıkıyor.

STM’nin geliştirdiği Multi-Domain yaklaşımı, farklı operasyon alanlarını aynı komuta ve denetim mimarisi içinde birleştirerek bu muhtaçlığa cevap veriyor. Bu konsept kapsamında insansız platformlar keşif, gözetleme, hedefleme ve tesir vazifelerini müşterek bir operasyon ağı içinde paylaşımlı biçimde icra edebiliyor.

Şirketin bugüne kadar geliştirdiği platformlar ortasında vurucu İHA kategorisinde KARGU, ALPAGU ve KARGU FPV yer alıyor. Gözcü vazifeleri için TOGAN ve STM-VTOL platformları geliştirilirken, mühimmat bırakma kabiliyetine sahip sistemler ortasında BOYGA ve BOYGA-B bulunuyor. Deniz altı operasyonları için geliştirilen STM NETA ise bu ekosistemin deniz boyutunu oluşturuyor.

Bu platformların Multi-Domain konsepti kapsamında tek bir operasyon ağı içinde birlikte çalışması, farklı misyon alanlarında yüksek uyum sağlayan yeni bir güç mimarisi ortaya çıkarıyor.

Asimetrik güçten “hiper asimetri”ye

STM’nin yaklaşımının temelinde asimetrik güç stratejisi yer alıyor. Bu strateji, yüksek maliyetli ve büyük platformlar yerine daha küçük, esnek ve insansız sistemlerin birlikte kullanılmasıyla yüksek tesir yaratılmasını tabir ediyor.

Bu yaklaşımın daha ileri kademeleri “süper asimetri” ve “hiper asimetri” kavramlarıyla tanımlanıyor. STM’nin vizyonunda ise insansız sistemler sırf destekleyici ögeler olarak değil, operasyonun belirleyici aktörleri haline gelen bir yapı oluşturuyor.

Multi-Domain mimarisinin kıymetli yapı taşlarından biri de yüksek otonomi ve gelişmiş navigasyon teknolojileri. STM tarafından Savunma Sanayii Başkanlığı himayesinde yürütülen KERKES Projesi, insansız sistemlerin en kritik zafiyetlerinden biri olan pozisyon belirleme meselesine yeni bir tahlil sunuyor.

Proje kapsamında geliştirilen görsel navigasyon teknolojisi, insansız platformların pozisyonlarını dış sinyallere gereksinim duymadan pasif sistemlerle belirleyebilmesini sağlıyor. Bu sayede sistemler GNSS’e bağımlı olmadan vazife yapabiliyor ve ağır elektronik karıştırma ortamlarında bile operasyonlarını sürdürebiliyor.

KERKES yeteneği ile desteklenen sürü İHA sistemleri, misyon sırasında tehdit bilgilerini paylaşabilen, formasyonlarını dinamik olarak değiştirebilen ve farklı yararlı yüklerle eş vakitli vazifeler icra edebilen bir yapıya ulaşıyor.

Heterojen sürü mimarisi yaklaşımı

Hedef sadece birebir tip platformların birlikte hareket etmesinden ibaret değil. Şirket, heterojen sürü mimarisi olarak isimlendirilen bir yapı üzerinde çalışıyor.

Bu mimaride sürü, birebir model platformlardan oluşan bir yapı yerine farklı misyon kabiliyetlerine sahip insansız sistemlerin birlikte vazife yaptığı bir tertip haline geliyor. Örneğin keşif yapan bir İHA, vurucu vazife üstlenen diğer bir İHA, deniz üstü yahut deniz altı platformlarıyla birebir operasyon içinde koordineli formda vazife yapabiliyor.

Bu yapı sayesinde hava platformları keşif ve baskı vazifelerini yürütürken, deniz üstü ve deniz altı sistemleri alan denetimi ve sızma misyonlarını üstlenebiliyor. Kara ögeleri ise hedefleme ve tesir vazifelerini tamamlıyor. Tüm bu ögeler gerçek vakitli bilgi paylaşımı ile müşterek harekat gerçekleştirebiliyor.

STM, 20 ögeli askeri İHA sürüsünün canlı mühimmatla kamikaze vazifesini icra ettiği bir tatbikat gerçekleştirerek bu alanda dünyada birincilerden biri olarak gösterilen bir muvaffakiyet elde etmişti.

Bu tecrübenin, hava, kara, su üstü ve su altı ögelerini kapsayan heterojen sürü mimarisinin geliştirilmesi için değerli bir temel oluşturduğu tabir ediliyor. Bilhassa hava savunma sistemlerine karşı geliştirilen hiper asimetrik kullanım senaryoları, sürü sistemlerinin gelecekteki taktik harp ortamındaki rolüne dair değerli ipuçları sunuyor.