İran İhtilal Muhafızları (IRGC), 2 Mart 2026 tarihinde İsrail’in üst seviye hükümet ve askeri maksatlarını vurduğunu tez ettiği Hayber füzelerini (Khyber) ateşledi. Tahran’ın açıklamaları sırf taarruzların isabeti değil, tıpkı vakitte İsrail’in Arrow ve Patriot sistemleri üzere katmanlı füze savunmasını gerçek savaş şartlarında test etme niyetini de ortaya koyuyor. Lakin kullanılan füze varyantının mutlaklığı hala belgisiz. Lakin İran, orta menzilli balistik füzelerle hareket kabiliyeti yahut hipersonik özellikleri test ediyor olabilir.

IRGC’ye nazaran hücumlarda hem İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ofisi hem de İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı karargahı maksat alındı. Uzmanlar, sırf fotoğraflara bakarak hangi füze cinsinin kullanıldığını belirlemenin mümkün olmadığını belirtiyor. Kimi kaynaklar atakta Hayber füzesinin kullanıldığını öne sürerken birtakım raporlarda bunlara Hayber Şekan ve hatta hipersonik füzeler denildi.

Bu füzeleri önlemek hayli zor

Hayber Şekan, İran’ın katı yakıtlı üçüncü jenerasyon orta menzilli balistik füzesi (MRBM) olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 1.450 km menzile sahip füze, uydu takviyeli rehberlik ve hareket kabiliyetli savaş başlığı ile doğruluğu artırırken gayeye yaklaşırken rotasını değiştirebilmesi sayesinde savunma sistemlerini yanıltıyor. Katı yakıtlı tasarımı, füzeyi taşınabilir hale getiriyor ve dağılmış fırlatma hücrelerinden süratli salvo atışları yapılmasına imkan tanıyor. Bu özellik, Arrow ve Patriot sistemlerini daha fazla önleyici füze harcamaya zorlayarak baskı altına alıyor.

Terminal fazda (hedefe erişmeden çabucak evvelki aşama) yapılan hareketler, füzelerin varsayım edilebilirliğini düşürüyor. Bu da savunma sistemlerinin karar almasını zorlaştırıyor. Kompakt ve taşınabilir yapısı da füzeyi saklamayı ve farklı platformlardan fırlatmayı mümkün kılıyor.

Şayet Tahran’ın ‘Hayber’ tezi Hürremşehr-4 füzelerine işaret ediyorsa, tehdit artık çok sayıda füze fırlatmaktan çok, bu füzelerin taşıdığı ağır yük ve vazife çeşitliliği üzerinden bedellendiriliyor. Geçtiğimiz yıllarda tanıtılan Hürremşehr-4, 2.000 km menzile yaklaşan kapasitesi ve ağır savaş başlığı ile dikkat çekiyor. Hipergolik yakıt sistemi sayesinde uzun mühlet hazır tutulabiliyor ve fırlatma hazırlığı dakikalar içinde tamamlanabiliyor, bu da süratli karşılık ve hayatta kalabilirlik sağlıyor.

Orta uzaklıkta yapılan rota düzeltmeleri, füzeyi atmosfer dışında bile hakikat maksada yönlendirebiliyor ve terminal kurallar altında isabeti koruyor. Ağır savaş başlığı ve süratli hazırlık mühleti, sert amaçlara yüksek tesirli ataklar yahut ruhsal baskı yaratmak için daha az fırlatma ile tesirli olabiliyor.

İran’ın Fattah füzesi üzere hipersonik çalışmalarında süratten çok terminal hareketlerle savunmayı zorlamak ön planda. Tezlere nazaran menzil yaklaşık 1.400 km, sürat ise Mach 13–15 civarında. Fattah, tekrar giriş aracındaki küçük roket motoruyla MaRV usulü hareketler yapabiliyor. Bu sayede klasik balistik füzelerden farklı olarak savunmayı yanıltıyor.

İsrail için bu tip füzeleri durdurmak şiddetli. Arrow-3, atmosfer dışı tehditleri yok etmek için tasarlanmışken, test basamağındaki Arrow-4, hareket kabiliyetli ve hipersonik çeşit füzelere karşı üst atmosferde müdahale için geliştiriliyor. ABD ve müttefikleri Aegis BMD sistemleri ve SM-3/SM-6 füzeleri ile takviye sağlasa da gerçek süzülme fazı (üst atmosferdeki manevra) tedbire sistemleri hala geliştirme kademesinde.