OpenAI, ABD Savunma Bakanlığı ile yaptığı anlaşmaya ait daha fazla detay paylaştı. CEO Sam Altman’ın kendi sözüyle muahede “kesinlikle aceleye geldi” ve “görüntü düzgün durmuyor.” Geçtiğimiz cuma günü Anthropic ile Pentagon ortasındaki müzakereler sonuçsuz kalınca, ABD Başkanı Donald Trump federal kurumlara altı aylık bir geçiş sürecinin akabinde Anthropic teknolojisinin kullanımını durdurma talimatı verdi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise şirketi tedarik zinciri riski olarak nitelendirdi.

Bu gelişmenin çabucak akabinde OpenAI, modellerinin bilinmeyen ortamlarda kullanılmasına yönelik kendi mutabakatına vardığını duyurdu. Anthropic, teknolojisinin tam otonom silah sistemlerinde yahut kitlesel yurtiçi nezarette kullanılmasına karşı net sonlar çizdiğini açıklamıştı. Altman da OpenAI için misal kırmızı çizgilerin geçerli olduğunu söyledi. Fakat ortada doğal olarak kimi sorular vardı: OpenAI nitekim güvenlik hudutlarını koruyor muydu? Anthropic anlaşamazken OpenAI nasıl muahede sağlayabildi?

OpenAI’den üç net yasak

OpenAI yöneticileri toplumsal medyada muahedeyi savunurken şirket, yaklaşımını ayrıntılandıran bir blog yazısı da yayımladı. Yazıda OpenAI modellerinin kullanılamayacağı üç alan açıkça belirtildi: kitlesel yurt içi nezaret, ptonom silah sistemleri ve yüksek riskli otomatik karar düzenekleri (örneğin toplumsal kredi gibisi sistemler).

Şirket, birtakım yapay zeka firmalarının ulusal güvenlik projelerinde güvenlik bariyerlerini azalttığını yahut kaldırdığını, bunun yerine sırf kullanım siyasetlerine dayandığını öne sürdü. OpenAI ise Pentagon muahedesinin kırmızı çizgileri “daha kapsamlı ve çok katmanlı bir yaklaşımla” koruduğunu savundu.

Blog yazısında şu sözlere yer verildi: “Güvenlik mimarimiz üzerinde tam takdir yetkimizi koruyoruz. Modellerimizi bulut tabanlı API aracılığıyla sunuyoruz. Güvenlik onayına sahip OpenAI işçisi sürece dahil. Ayrıyeten güçlü sözleşmesel teminatlarımız var. Tüm bunlar ABD maddelerindeki mevcut güçlü müdafaalara ek.”

Şirket ayrıyeten, “Anthropic’in bu mutabakata neden varamadığını bilmiyoruz ve onların da daha fazla laboratuvarın da bu yaklaşımı değerlendirmesini umuyoruz” dedi.

Gözetim tartışması büyüyor

Blog yazısının akabinde Techdirt müellifi Mike Masnick, muahedenin “kesinlikle yurt içi nezareti mümkün kıldığını” öne sürdü. Münasebet olarak ise özel dataların Executive Order 12333’e ve öbür yasal düzenlemelere uygun halde toplanacağının belirtilmesini gösterdi. Masnick’e nazaran kelam konusu başkanlık kararnamesi, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın yurt dışındaki bağlantı çizgilerine erişerek ABD vatandaşlarına ilişkin dataları de içeren irtibatları toplamasına imkan tanıyor ve bu sayede yurt içi nezaretin üzerini örtüyor.

OpenAI’nin ulusal güvenlik iştiraklerinden sorumlu yöneticisi Katrina Mulligan ise LinkedIn paylaşımında mukavele lisanına yönelik tenkitlerin yanlış varsayımlara dayandığını savundu. Mulligan’a nazaran tartışmalar, Amerikalılar ile kitlesel yurtiçi nezaret yahut otonom silah kullanımı ortasında duran tek şeyin “Savunma Bakanlığı ile yapılan tek bir mukaveledeki tek bir kullanım siyaseti maddesi” olduğu varsayımına dayanıyor.

“Bu işler bu türlü yürümüyor” diyen Mulligan, dağıtım mimarisinin mukavele metninden daha belirleyici olduğunu tabir etti. “Dağıtımı bulut API ile sonlandırarak modellerimizin silah sistemlerine, sensörlere yahut öteki operasyonel donanımlara direkt entegre edilmesini engelleyebiliyoruz.” Burada kastedilen, OpenAI modellerine sadece uzaktan API erişimi sağlanması ve direkt savunma altyapısına gömülü halde çalışmaması.

Altman: “Ya deha görüneceğiz ya da aceleci”

Sam Altman, X platformunda da soruları yanıtladı. Mutabakatın aceleye geldiğini ve önemli bir geri tepme yarattığını kabul etti. O denli ki cumartesi günü Anthropic’in Claude isimli yapay zeka sistemi, Apple App Store’da OpenAI’nin ChatGPT uygulamasını geride bıraktı. Pekala neden bu türlü bir adım atıldı?

Altman bu soruya şu karşılığı verdi: “Gerilimi düşürmek istedik ve sunulan muahedenin düzgün olduğunu düşündük. Şayet haklıysak ve bu adım Savunma Bakanlığı ile sektör arasında tansiyonu düşürürse, kesime yardımcı olmak için bedel ödeyen ve gerçek hamleyi yapan bir şirket olarak görüleceğiz. Aksi halde telâşlı ve dikkatsiz olmakla eleştirilmeye devam edeceğiz.”

Pentagon ile yapılan bu muahede sadece iki şirket ortasındaki bir rekabet sorunu değil. Birebir vakitte yapay zekanın savunma alanındaki rolü, güvenlik hudutları ve devlet ile teknoloji şirketleri ortasındaki güç istikrarı açısından da yeni bir devrin kapısını aralıyor. Tartışmanın daha uzun mühlet gündemde kalması bekleniyor.