James Webb, ölmekte olan yıldızın kafatası bulutsusunu görüntüledi

Posted by

Nasa tarafından geliştirilen James Webb Uzay Teleskobu, PMR 1 olarak bilinen ve “Açıkta Kalan Kafatası” adıyla anılan bulutsuyu hem yakın hem de orta kızılötesi dalga uzunluklarında ayrıntılı biçimde görüntüledi. Ölmekte olan bir yıldızın etrafında oluşan bu gaz ve toz yapısı, daha evvel sırf hudutlu datalarla incelenebilmişti. Webb’in yüksek çözünürlüklü sensörleri sayesinde bulutsunun iç yapısı, gaz katmanları ve merkezdeki dinamik süreçler daha net biçimde ortaya kondu.

İşte NIRCam ve MIRI ile kızılötesinde iki farklı görünüm:

PMR 1 bulutsusu birinci olarak on yıldan uzun müddet evvel Spitzer Uzay Teleskobu tarafından kızılötesi ışıkta tespit edilmişti. Lakin Spitzer’in teknolojik kapasitesi, yapının karmaşık iç bölgelerini detaylı biçimde çözümlemek için sonluydu. Webb’in daha gelişmiş dedektörleri ve geniş dalga uzunluğu kapsaması, birebir objenin farklı katmanlarını adeta iki başka gözle incelemeye imkan tanıyor.

Webb’in Yakın Kızılötesi Kamerası NIRCam ve Orta Kızılötesi Enstrümanı MIRI tarafından elde edilen imgeler, bulutsunun iki farklı yüzünü ortaya koyuyor. Yakın kızılötesi spektrumda dış kabarcığın beyaz bir kenara sahip olduğu ve iç bulutların turuncu tonlarda göründüğü tespit edildi. Merkezden dikey olarak geçen bariz koyu şerit, yapının iki yarım küreye ayrılmış beyin benzeri görünümünü tanımlıyor.

Orta kızılötesi gözlemlerde ise tablo bariz biçimde değişiyor. Dış kabarcık mavimsi bir ton alırken, iç bulutlardaki unsur yoğunluğu daha parlak ve açık beyaz biçimde öne çıkıyor. NIRCam imgelerinde daha fazla yıldız ve art plan galaksisi seçilebilirken, MIRI datalarında kozmik tozun parlaması daha baskın hale geliyor. Bu fark, farklı dalga uzunluklarının uzaydaki unsurla etkileşiminin bir sonucu. Kısa dalga uzunlukları yıldız ışığını daha net gösterirken, daha uzun dalga uzunlukları toz ve soğuk gaz yapılarını belirginleştiriyor. 

Webb’in bu müşahedesi, sadece estetik açıdan çarpıcı bir imaj sunmakla kalmıyor; tıpkı vakitte yıldızların vefat sürecine dair data tabanını genişletiyor. Milletlerarası bir program kapsamında Avrupa Uzay Ajansı ve Kanada Uzay Ajansı iştirakiyle yürütülen vazife, böylelikle farklı ajansların teknik katkılarını bir ortaya getiriyor. 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir