Jack Dorsey’nin kurucusu olduğu finansal teknoloji şirketi Block, yapay zeka odaklı dönüşüm sürecinde tarihinin en sert küçülme adımını attı. Şirket, global çalışan sayısını 10 binin üzerinden 6 binin altına düşürecek halde 4 binden fazla kişiyi işten çıkarma kararı aldı. Böylelikle Block’un işçi sayısı neredeyse yarıya inmiş olacak.

Karar sonrası yatırımcıların yansısı ise müspet oldu. Şirket payları, açıklamanın akabinde yüzde 24’e varan artış gösterdi.

Sebebi yapay zeka

Dorsey, hissedarlara gönderdiği mektupta ve toplumsal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, alınan kararın temelinde yapay zekanın iş yapış biçimlerini kökten dönüştürmesi olduğunu vurguladı. Dorsey’e nazaran yapay zeka, şirket kurmanın ve direktörün ne manaya geldiğini temelden değiştiriyor.

Ünlü teşebbüsçü, önümüzdeki bir yıl içinde birçok şirketin emsal bir sonuca vararak yapısal değişikliklere gideceğini savundu. Dorsey, “Bu farkındalığa erken ulaştığımızı düşünmüyorum. Bence çoğu şirket geç kalıyor. Önümüzdeki yıl birden fazla şirketin tıpkı sonuca varacağını ve misal yapısal değişiklikler yapacağını düşünüyorum” diyerek bunun yeni bir trend olacağını savundu.

Block çatısı altında faaliyet gösteren ödeme sistemi Square, dijital finans uygulaması Cash App ve müzik platformu Tidal da tekrar yapılanma sürecinin modülü olacak.

Şirket, 2024’ten bu yana birkaç çeşit işten çıkarma gerçekleştirmişti. Fakat bu kere birinci kez iş gücü azaltımının direkt yapay zeka yatırımları ve otomasyon stratejisiyle ilişkili olduğu açıkça tabir edildi.

Şirket, yeni stratejiye geçiş kapsamında 500 milyon dolara kadar tekrar yapılanma maliyeti oluşabileceğini açıkladı. Buna rağmen yayımlanan finansal rapor, geçen yılın son çeyreğinde eser ve hizmetlere yönelik güçlü talep sayesinde kârlılığın arttığını gösterdi. Öte yandan ABD’de işten çıkarılan çalışanlara 20 haftalık maaş + her kıdem yılı için 1 hafta ek ödeme, mayıs sonuna kadar hak edilmiş pay kazanımı, 6 aylık sıhhat sigortası, şirket aygıtlarının dönemi ve geçiş süreci için 5 bin dolarlık dayanak sağlanacak. ABD dışındaki çalışanlara ise bulundukları ülkenin mevzuatına nazaran misal dayanak paketleri sunulacak.

Teknoloji dalı bu tesirin altında

Block’un atılımı, teknoloji kesimindeki daha geniş bir trendin modülü olarak bedellendiriliyor. 2026’nın çalışma biçimlerinde dramatik değişim yılı olacağını lisana getiren Mark Zuckerberg, yapay zeka sayesinde geçmişte büyük gruplar gerektiren projelerin artık tek bir yetenekli çalışan tarafından tamamlanabildiğini söylemişti.

Son periyotta Amazon da 16 bin kişiyi işten çıkarmış, birkaç ay evvel ise 14 bin konumu daha kapatmıştı. Emsal biçimde Meta, Microsoft ve Google da yapay zeka yatırımlarını artırırken işçi azaltımına giden şirketler ortasında yer aldı. Şimdiki bilgilere nazaran teknoloji bölümünde yalnızca bu yıl 30.000’den fazla kişi işten çıkarıldı.

Günümüzde birçok teknoloji firması, yazılım geliştirme süreçlerinde otomatik kod üreten sistemler kullanıyor. Anthropic tarafından geliştirilen Claude Code ve OpenAI’ın Codex aracı bu alandaki örnekler ortasında gösteriliyor. On yıllardır yüksek uzmanlık gerektiren misyonların otomasyona açılması ise iş gücü piyasasına ait telaşları artırmış durumda. Kesimde yaşanan bu durum, “Hayalet GSYİH” riskini artırarak önemli yapısal problemler doğurabilir.