ABD Başkanı Donald Trump, Ocak 2025’te yaptığı açıklamada OpenAI, Oracle ve SoftBank iştirakinde hayata geçirilecek “Stargate” yapay zeka teşebbüsünü duyurmuştu. Proje, ABD genelinde çok sayıda bilgi merkezi kurulmasını ve toplam yatırımın 500 milyar dolara ulaşmasını öngörüyordu. Lakin dev yatırım planı beklenen süratte ilerlemedi ve önemli meseleler ortaya çıktı.

The Information’ın aktardığı bilgilere nazaran proje, başlangıçta yapay zeka altyapısında büyük bir sıçrama yaratacak stratejik bir atak olarak sunulsa da kısa müddette üç ortak ortasında ciddi görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Görüş ayrılıklarının ana nedeni ise kontrol ve sahiplik anlaşmazlıkları.

OpenAI tek başına ilerlemek istedi

Sürecin başında OpenAI’ın data merkezlerini direkt sahiplenmek ve işletmek istediği belirtiliyor. Şirket, uzun vadede üçüncü taraf bulut sağlayıcılarına bağımlılığı azaltarak maliyet avantajı elde etmeyi hedefliyordu. Lakin yapay zeka altyapısının gerektirdiği yüksek başlangıç yatırımı yatırımcılar nezdinde riskli bulundu.

Şirketin şimdi kârlılığa ulaşmamış olması ve analistlerin 2027 ortasına yanlışsız nakit baskısı oluşabileceğine yönelik öngörüleri bu planı engelledi. Böylelikle OpenAI, Stargate ortaklarıyla müzakerelere devam etmek zorunda kaldı. Bu durum, önümüzdeki üç yıl içinde 10 gigawatt (GW) süreç kapasitesine ulaşma gayesini de yavaşlattı.

Projede birinci somut ilerleme Oracle cephesinde yaşandı. 2025’in ikinci yarısına girilirken Oracle, Stargate kapsamında yaklaşık 2 milyon çip kapasiteli büyük bir data merkezi inşa edeceğini açıkladı. Bu tesis, projenin en büyük altyapı adımlarından biri olarak konumlanıyor.

Bunun akabinde OpenAI, Oracle’dan beş yıl içinde 300 milyar dolarlık süreç gücü satın almayı taahhüt etti. Lakin bu büyüklükteki bir yükümlülüğün nasıl finanse edileceği netlik kazanmış değil.

Oracle ile yapılan muahedeler SoftBank’ı kapsamazken, Japon teknoloji ve finans deviyle görüşmeler başka bir kulvarda ilerledi. OpenAI’ın Texas’ta planladığı 1 GW kapasiteli data merkezi projesi bir müddet askıya alındıktan sonra SoftBank paydaşlığıyla yine gündeme geldi.

Taraflar ortasında tesisin denetimi konusunda uyuşmazlık yaşansa da görüşmeler sonucunda bir uzlaşmaya varıldı. Buna nazaran SoftBank tesisin sahibi ve geliştiricisi olacak, OpenAI ise tasarım denetimini elinde tutacak ve uzun vadeli kiracı olarak konumlanacak.

Hedef büyük, finansman belirsiz

Yaşanan gecikmelere karşın Stargate projesinin yine ivme kazandığı belirtiliyor. Lakin OpenAI için ülkü senaryo olan tam sahiplik modeli, mevcut finansal şartlarda mümkün görünmüyor. Şirketin altyapıyı büsbütün kendi bünyesinde toplaması, kârlılığa ulaşmadan epey güç.

Buna karşın OpenAI’ın yeni yatırım tipinde 100 milyar dolar fon toplamak ve 800 milyar dolar değerlemeye ulaşmak istediği söz ediliyor. Bu amaçlar gerçekleşirse, şirketin data merkezi stratejisinde daha bağımsız bir pozisyona geçmesi mümkün olabilir.