Yapay zeka dünyasında telif hakları ve etik sonlar tartışılmaya devam ederken, teknoloji devi Microsoft kendisini hayli enteresan bir krizin merkezinde buldu. Şirket, yazılımcıları yapay zeka modellerini eğitmek için Harry Potter kitaplarını “korsan” yollarla kullanmaya teşvik ettiği gerekçesiyle sert tenkitlerin maksadı haline gelmiş durumda.

Sosyal medyada ve yazılım platformlarında alevlenen tartışmalar, dev bir şirketin telif hakları konusunda nasıl bu kadar dikkatsiz davranabildiği sorusunu gündeme taşıdı. Olayın kökeni, Microsoft bünyesinde uzun müddettir vazife yapan kıdemli bir eser müdürünün kaleme aldığı teknik bir yazıya dayanıyor. Yazının asıl hedefi, Microsoft’un yeni bulut özelliklerinin ne kadar kolay kullanılabildiğini göstermekti. Lakin bu özelliklerin tanıtımı için seçilen örnekler, J.K. Rowling’in dünyaca ünlü serisini amaç tahtasına oturttu. Blog yazısında, Harry Potter kitaplarının yapay zeka modellerini eğitmek için eksiksiz bir data seti olduğu belirtiliyor, hatta kullanıcılara bu yolla kendi hayran kurgularını nasıl yazdırabilecekleri adım adım anlatılıyor.

Kamu malı sanılan büyük yanılgı

Microsoft, bu rehberde kullanıcıları tanınan bir bilgi platformundaki temasa yönlendirdi. Asıl sorun ise burada başlıyor; kelam konusu irtibat serinin yedi kitabının da tam metnini içeriyordu ve kusurlu bir biçimde “kamu malı” olarak etiketlenmişti. Kitapları bu platforma yükleyen kişi, bunun büsbütün bir yanılgı olduğunu ve yapıtların lisans durumunu taammüden yanlış yansıtmadığını lisana getirdi. Lakin teknoloji dünyasının devlerinden birinin, dünyanın en sıkı korunan telif haklarından birine sahip olan seriyi fiyatsız ve halka açık sanması uzmanlar tarafından şaşkınlıkla karşılandı.

Hukukçular, teknoloji uzmanlarının her vakit telif maddelerinin detaylarına hakim olmayabileceğine dikkat çekiyor. Yeniden de Microsoft üzere bir markanın, kullanıcılarına korsan gereç indirmelerini önermesi ve bu malzemelerle tanıtım yapması büyük bir risk. Yazıda yalnızca teknik bilgi verilmekle kalınmamış, Harry Potter’ın trende yeni bir arkadaşla tanışıp ona Microsoft’un yazılım özelliklerini anlattığı yapay zeka kurguları bile örnek olarak paylaşılmıştı.

Yapay zekanın telif sınavı

Bu durum, yapay zekanın yalnızca eğitim sürecinde değil, üretim basamağında da telifli karakterleri kullanmasının ne kadar yasal olduğu tartışmasını tekrar alevlendirdi. Hayran kurguları üretmek her ne kadar eğlenceli görünse de, telifli bir karakterin özelliklerini kopyalamak hukuk dünyasında hala gri bir alan olarak kabul ediliyor. Microsoft, tenkitlerin akabinde sessiz kalmayı tercih etse de ilgili yazıyı yayından kaldırarak bir manada geri adım attı.

Eleştirmenler, Microsoft’un bu cins teknik rehberlerde Harry Potter üzere riskli eserler yerine, telif mühleti dolmuş klasik romanları kullanabileceğini belirtiyor. Lakin uzmanların da kabul ettiği bir gerçek var: Kimse artık tozlu raflarda kalmış eski kitaplar üzerine yapay zeka kurguları yazmakla pek ilgilenmiyor.