Meta’nın kullanıcıların vefatının akabinde toplumsal medya hesaplarında paylaşım yapmaya devam edebilecek bir yapay zeka modeli için patent aldığı ortaya çıktı. Geçtiğimiz aralık ayında onaylanan patent, sadece metin ve görsel paylaşımıyla sonlu kalmıyor. Patent, ölen bir kişinin sesli yahut manzaralı görüşmelerini simüle edebilecek bir sistemi kapsıyor. Meta bilindiği üzere Instagram, Facebook ve WhatsApp’ın çatı şirketi pozisyonunda.

Sosyal medyada “dijital klon” devri mi?

Patent dokümanına nazaran Meta’nın büyük lisan modeli (LLM) tabanlı sistemi, bir kullanıcının toplumsal medya geçmişini tahlil ederek onun dijital bir kopyasını oluşturabiliyor. Bu sistem, kullanıcının vefatı ya da uzun müddetli bir orta vermesi durumunda hesap üzerinden mesaj, fotoğraf ve görüntü paylaşımı yapabiliyor.

Bu sistem yalnızca içerik üretmekle yetinmeyecek, tıpkı vakitte başka kullanıcılarla etkileşime geçebilecek, özel bildirilere cevap verebilecek, beğeni bırakabilecek ve yorum yazabilecek.

Modelin, kullanıcıların geçmişteki yorumları, beğenileri ve paylaşımlarını temel alarak eğitildiği belirtiliyor. Farklı platformlardaki dijital ayak izlerini tahlil eden sistemin, bilhassa fenomen ve içerik üreticilerine ilişkin görüntü, görsel ve bildiri bilgileriyle de beslendiği tabir ediliyor. Bu sayede yapay zeka, kişinin üslubunu ve içerik üslubunu taklit ederek yeni paylaşımlar üretmeye devam edebiliyor.

Patentte dikkat çeken bir başka öge ise sistemin sırf yazılı içerikle sonlu kalmaması. Dokümanlarda yer alan bilgilere nazaran teknoloji, ölen ya da platformdan uzak kalan bir kullanıcının sesli ve imajlı görüşmelerini taklit edebilecek kapasiteye sahip. Bu da teorik olarak arkadaşlar ve takipçilerle gerçek vakitli etkileşim hissi yaratabilecek bir yapının önünü açıyor.

Meta: Ticari kullanım planımız yok

Meta sözcüsü, patentin doğruluğunu teyit ede ederken şirketin bu teknolojiyi vefat etmiş kullanıcılar ismine paylaşım yapmak için kullanmayı planlamadığını vurguladı. Açıklamada, patent müracaatlarının yeni fikirlerin mülkiyetini garanti altına almak maksadıyla yapıldığı, bunun kesinlikle ticari bir uygulamaya dönüşeceği manasına gelmediği belirtildi.

Şirketin temkinli yaklaşımı, mümkün türel ve prestij riskleri göz önüne alındığında dikkat cazibeli. Çünkü birçok ülkede dijital miras, şahsî dataların korunması ve vefat sonrası mahremiyet üzere bahisler hala net hudutlarla tanımlanmış değil.

Meta’nın aldığı patent, şimdi uygulamaya alınmış bir eseri işaret etmese de toplumsal medyada dijital mirasın geleceğine dair tartışmaları yine alevlendirmiş durumda. Bir kullanıcının vefatından sonra dijital kimliğinin kim tarafından ve nasıl yönetileceği, önümüzdeki periyotta teknoloji şirketleri, hukukçular ve etik uzmanları ortasında daha ağır biçimde ele alınacak üzere görünüyor.