Çin, güç dönüşümünde tarihi bir eşiği geride bıraktı. Global Energy Monitor bilgilerine nazaran Şubat 2026 itibarıyla ülkenin kurulu elektrik kapasitesinin %52’si artık fosil yakıt dışı kaynaklardan geliyor. Kömür, doğalgaz ve öbür fosil yakıtların hissesi ise %48’e gerilemiş durumda.

Bu gelişmeyle birlikte Çin, güç üretiminde pak kaynakların tartıda olduğu ekonomiler ortasına katıldı. Lakin tıpkı devirde kömür santrali inşaatlarının rekor düzeylerde sürmesi, ülkenin iklim amaçları ile güç güvenliği telaşları ortasındaki çelişkiyi gözler önüne seriyor.

Yenilenebilir güçte rekor artış

2025 yılı itibarıyla Çin’in toplam kurulu gücü 3.890 gigavata (GW) ulaştı. Ulusal Güç İdaresi’nin datalarına nazaran güneş gücü kapasitesi %35 artarak 1.200 GW’a, rüzgâr gücü kapasitesi ise %23 yükselerek 640 GW’a yükseldi.

Sadece 2025 yılında devreye alınan yeni güneş ve rüzgâr kapasitesi 430 GW’ı aşarak yıllık bazda %22’lik artış gösterdi ve yeni bir rekor kırdı. Böylelikle şebekeye bağlı toplam rüzgâr ve güneş kapasitesi 1,84 TW‘a ulaştı. Bu rakam, ülkenin toplam kurulu gücünün %47,3’ünü oluşturuyor.

Çin Elektrik Konseyi’ne nazaran 2026’da sırf güneş gücünün kapasitesi kömürü aşabilir. Yıl sonuna kadar fosil dışı kaynakların toplam kurulu güç içindeki hissesinin %63’e ulaşabileceği öngörülüyor.

Kömür yatırımları da sürat kesmiyor

Buna rağmen kömür kesimi hala güçlü pozisyonunu koruyor. Güç ve Pak Hava Araştırma Merkezi ile Küresel Energy Monitor’ün raporuna nazaran 2025’te yeni yahut tekrar aktive edilen kömür santrali projeleri 161 GW ile rekor düzeye çıktı. Birebir yıl yaklaşık 78 GW yeni kömür kapasitesi devreye alındı; bu da son on yılın en yüksek yıllık artışı oldu.

Analize nazaran kömürün elektrik üretimindeki hissesi tarihi olarak en düşük düzeylere inse de kapasite artışlarının sürmesi, sistemin yapısal olarak kömüre bağımlı kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Bu çelişkili tablo, büyük ölçüde enerji arz güvenliği tasalarından kaynaklanıyor. Çin 2021 ve 2022 yıllarında elektrik kesintileri ve arz kasvetleri yaşamıştı. Yetkililer, bilhassa hidroelektrik üretimin düştüğü yahut talebin süratle arttığı periyotlarda kömürü teminat olarak görmeye devam ediyor.

Ocak 2026 prestijiyle Çin’in aktif kömür kapasitesi 1.243 GW düzeyinde. Buna ek olarak 291 GW’lık kapasite planlama yahut inşa etabında bulunuyor. Yeni kömür santrallerinin birçoğu daima üretim yapmak yerine, talebin tepe yaptığı devirlerde devreye girerek şebeke dengeleme ve dayanak fonksiyonu üstlenecek formda tasarlanıyor.