Yapay zeka dönüşümü günlük ömrün her alanına nüfuz ederken araç ve konut tamiri üzere klâsik olarak ustalara bırakılan işler de bu değişimden hissesini almaya başladı. Son araştırmalar şoförlerin ve mesken sahiplerinin değerli bir kısmının bozulan eşyalar ya da araç arızaları için artık birinci olarak yapay zeka araçlarına başvurduğunu ortaya koyuyor. Hatta bu araçların beklenenden daha isabetli teknik yönlendirmeler sunması bu dönüşümün merkezinde yer alıyor.

Araç arızalarında şaşırtan performans

Birleşik Krallık’ın en büyük araç geri dönüşüm şirketlerinden Scrap Car Comparison tarafından yürütülen çalışmada üç büyük yapay zeka sistemi test edildi. Çalışmaya OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT, Google’ın AI Overview sistemi ve Microsoft’un Copilot aracı dahil edildi.

Gerçekçi senaryolar üzerinden yapılan testlerde sistemlere yaygın araç arızaları ve bakım meseleleriyle ilgili sorular yöneltildi. Verilen karşılıklar güvenlik, yasal uygunluk, teknik doğruluk ve kullanışlılık kriterlerine nazaran değerlendirildi.

Çalışmaya nazaran yapay zeka sistemlerinin verdiği karşılıkların hiçbiri sürücüyü direkt tehlikeye atacak nitelikte değildi ve genel olarak istikrarlı, sorumlu bir lisan kullanımı görüldü. Bilhassa ChatGPT’nin karşılıkları daha kapsamlı bulundu. Karar verme sürecini destekleyecek detaylı bağlam sunduğu söz edildi. Google’ın sistemi daha kısa ve direkt bilgiler verirken Copilot’un daha sohbet havasında lakin teknik olarak daha az net karşılıklar ürettiği aktarıldı.

Test senaryolarından birinde 2010 model bir Renault Clio kullanıldı. Aracın debriyaj ve klima sisteminde arızalar bulunuyor ve muayeneden kalmış olduğu bildiriliyor. Ayrıyeten motor arıza lambasının dikkate alınıp alınmaması ya da aracın hurdaya ayrılmasının mantıklı olup olmadığı üzere sorular da yöneltildi. ChatGPT’nin bu tip çok değişkenli durumlarda daha ayrıntılı ve analitik karşılıklar verdiği vurgulandı.

Buna rağmen uzmanlar, yapay zekanın verdiği tavsiyelerin profesyonel bir mekanik incelemenin yerini alamayacağı konusunda uyarıyor. Bilhassa “kendin yap” stili tamiratlarda, kâfi ekipman ve teknik bilgiye sahip olmayan kullanıcıların risk alabileceği belirtiliyor.

Sürücülerin yarısından fazlası AI kullanıyor

ABD’de yapılan ve 1.000 araç sahibini kapsayan bir diğer araştırma, bu eğilimin artık yaygınlaştığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 56’sı, araç bakımı yahut tamiri için yapay zeka sohbet botlarından dayanak aldığını belirtti. En sık yöneltilen soruların başında yüzde 30 oranla gösterge panelindeki arıza ışıkları ve kusur kodlarının yorumlanması geliyor. Bunu yüzde 29 ile yağ değişimi yahut hava filtresi değişimi üzere rutin bakım süreçleri izliyor.

Kuşaklar ortasında besbelli farklar bulunuyor. Z jenerasyonunun yüzde 49’u, milenyum neslinin yüzde 47’si araç konusunda yapay zekadan yardım aldığını söylerken bu oran X jenerasyonunda yüzde 44’e, baby boomer jenerasyonunda ise yüzde 30’a düşüyor. İştirakçilerin yüzde 43’ü bilhassa ChatGPT’yi modül montajı ya da tamir sürecinde kullandığını tabir ediyor.

Başarı oranı yüksek fakat risk var

Yapay zeka dayanaklı tamirlerin muvaffakiyet oranı da dikkat alımlı. Araştırmaya nazaran kullanıcıların yüzde 64’ü AI yardımıyla sorunu çözebildiğini söylüyor. Bunların yüzde 31’i birinci denemede başarılı olurken yüzde 33’ü birkaç deneme sonrasında sonuca ulaşıyor.

Ancak yüzde 17’lik bir kesim, verilen tavsiyelerin büsbütün başarısız olduğunu ve öbür tahlillere yönelmek zorunda kaldığını belirtiyor. Bu durumda en sık başvurulan sistem tekrar bir ustaya gitmek oluyor.

Maliyet tarafında ise ortalama tasarruf ölçüsü 115 dolar olarak ölçüldü. İştirakçilerin yüzde 8’i, servis yerine yapay zeka yönlendirmesiyle hareket ederek 1.000 doların üzerinde tasarruf sağladığını aktardı.

Ev tamirlerinde de tablo benzer

Araçlarla hudutlu kalmayan bu eğilim, ev içi tamirat işlerinde de kendini gösteriyor. Sigorta şirketi Aviva tarafından yapılan araştırmaya nazaran iştirakçilerin yüzde 50’si çerçeve asma ya da ampul değiştirme üzere kolay konut işlerinde yapay zekadan yardım aldığını belirtti. Z jenerasyonunda bu oran yüzde 76’ya, milenyum neslinde yüzde 74’e kadar çıkıyor.

Lavabo masrafı açma, petek havası alma ve mobilya montajı üzere işler en sık yapılan uygulamalar ortasında yer alırken birtakım kullanıcıların akan musluk tamiri ya da çamaşır makinesi suramı üzere daha karmaşık işlere de giriştiği görülüyor. İştirakçilerin yüzde 70’i, AI yardımıyla işi muvaffakiyetle tamamladığını söz ederken yüzde 13’lük bir kesim yanılgılı uygulamalar nedeniyle 250 ila 499 sterlin ortasında ek masraf yapmak zorunda kaldığını belirtiyor.

Tamircilerin yerini alır mı?

Uzmanlar bilhassa gaz ve elektrikle ilgili işlerde dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Yapay zeka, tamir işlerinde pratik bir rehberlik sunsa da gerçek araç ve gereçlere sahip olmak kıymetli. Ayrıyeten tamir esnasında güvenlik tedbirlerinin de kesinlikle alınması gerekiyor.

Mevcut datalar yapay zekanın şimdi ustaların yerini almadığını lakin kullanıcıların karar alma sürecinde güçlü bir yardımcı haline geldiğini gösteriyor. Bilhassa birinci teşhis kademesinde bilgiye süratli erişim sağlanması, maliyet ve vakit tasarrufu açısından değerli avantaj sunuyor. Sorunun tespitinin kullanıcı tarafından yapılması açıkçası usta için de işi kolaylaştıran bir durum.

Yapay zeka teknolojisinin gerisindeki şirketlere nazaran ise ustalar ve altyapı çalışanları yapay zekanın tehdidi altında olmayacak. Tamir ve zanaat işleri makul bir el yatkınlığı gerektirdiği için tahlili bilmek yahut yapay zekadan öğrenmek tek başına kâfi olmamakta. Hatta Nvidia CEO’su Jensen Huang, tesisatçı olmanın şu an için yeterli bir vakit olduğunu söylüyor ve altyapı çalışanlarının 6 haneli maaşlar alacağını aktarıyor.

Eşyalar bozulduğunda rastgele bir yapay zekaya tahlil için danışıyor musunuz? Şimdi bir yapay zekayı denemedim. Hayır, bir profesyonele danırışım. Evet, yapay zekaya danışırım. Oy Ver 1 kişi oy verdi. Sonuçları Göster Eşyalar bozulduğunda rastgele bir yapay zekaya tahlil için danışıyor musunuz? Şimdi bir yapay zekayı denemedim. Hayır, bir profesyonele danırışım. Evet, yapay zekaya danışırım. Anket Sonlandı 1 kişi oy verdi. Sonuçları Göster Eşyalar bozulduğunda rastgele bir yapay zekaya tahlil için danışıyor musunuz? 0% Henüz bir yapay zekayı denemedim. 0 oy 0% Hayır, bir profesyonele danırışım. 0 oy 100% Evet, yapay zekaya danışırım. 1 oy 1 oya nazaran sonuçlar listelenmiştir. Ankete Dön