The Walt Disney Company, Çin merkezli ByteDance’in yeni yapay zekâ aracı Seedance 2.0’ı telif hakkıyla korunan karakterleri müsaadesiz kullanmakla suçladı. Son raporlara nazaran şirket, ByteDance’e bir ihtarname göndererek Star Wars ve Marvel evrenlerinden karakterlerin korsan bir kütüphane üzerinden modele entegre edildiğini öne sürdü. Seedance 2.0’ın geçtiğimiz Perşembe günü piyasaya sürülmesinin akabinde gelen bu adım, üretken yapay zekâ ile fikri mülkiyet hakları ortasındaki tansiyonu bir defa daha gündeme taşıdı.

Disney, ByteDance’i korsan kütüphane kullanmakla suçluyor

Disney’in ihtarnamesinde, Seedance tarafından oluşturulduğu belirtilen ve ortalarında Spider-Man, Darth Vader ve Peter Griffin üzere karakterlerin bulunduğu örnek görüntülere yer verildiği bildirildi. Bu karakterlerin büyük kısmı sırasıyla Marvel Entertainment, Lucasfilm ve 20th Television Animation çatısı altında Disney’e ilişkin fikri mülkiyetler ortasında bulunuyor. Disney, Seedance 2.0’ın bu karakterleri kamu malıymış üzere serbestçe tekrar üretebildiğini ve bunun telif hakkı ihlali manasına geldiğini savunuyor. Şirketin tezi, modelin eğitim sürecinde telif muhafazalı içeriklerin müsaadesiz kullanıldığı istikametinde.

ByteDance cephesinden resmi bir cevap kamuoyuna yansımış değil. Lakin şirketin Seedance 2.0’ı global ölçekte pozisyonlandırma stratejisi, bilhassa Hollywood stüdyolarıyla bağlantılar açısından hassas bir istikrar gerektiriyor. Üretken yapay zekâ araçları bir yandan içerik üretim süreçlerini hızlandırma ve maliyetleri düşürme potansiyeli sunarken, öteki yandan telif sahiplerinin gelir modellerini tehdit edebiliyor. Bu tablo, bölümdeki her yeni model lansmanını potansiyel bir hukuksal riskle birlikte getiriyor.

Disney’in yapay zekâ şirketlerine karşı birinci hukuksal atağı bu değil. Şirket, Eylül ayında Character.AI’ya misal münasebetlerle ihtarname göndermişti. Ayrıyeten birkaç ay sonra, yapay zekâ modellerinin eğitiminde telif hakkı ihlali teziyle Google’ı da amaç almıştı. Bu gelişmeler, Disney’in fikri mülkiyet portföyünü muhafaza konusunda agresif bir strateji izlediğini gösteriyor. Bilhassa Star Wars ve Marvel üzere global çapta milyarlarca dolarlık markaların denetimi, şirket için sadece sanatsal değil tıpkı vakitte finansal bir öncelik.

Buna karşılık Disney’in tüm yapay zekâ teşebbüslerine aralıklı olmadığı da biliniyor. Şirket, OpenAI ile üç yıllık bir lisans mutabakatı imzalayarak muhakkak fikri mülkiyetlerin denetimli biçimde manzara ve görüntü üretiminde kullanılmasına müsaade verdi. Bu yaklaşım, Disney’in büsbütün yasaklayıcı bir tavırdan fazla lisans temelli ve gelir paylaşımına dayalı bir model arayışında olduğunu gösteriyor. Öteki bir sözle problem, yapay zekânın varlığı değil hangi şartlarda ve hangi ticari çerçevede kullanılacağı.