Son yıllarda Avrupa’da küçük uydu fırlatma pazarında dikkat cazibeli bir hareketlilik yaşanıyor. Bilhassa düşük maliyetli ve esnek vazifeler için tasarlanan küçük roketler, hem kamu kurumları hem de özel şirketler tarafından stratejik bir alan olarak görülüyor. Birleşik Krallık da bu yarışta “egemen” olmayı hedefliyordu ancak bu hafta yaşananlar işlerin planlandığı üzere gitmediğini gösteriyor. Adanın bu alandaki en savlı teşebbüslerinden olan Orbex, iflasın eşiğine geldi.

İskoçya merkezli bir teşebbüs olan Orbex, bu hafta şirkete bağımsız yöneticiler atanması için müracaatta bulundu. Birleşik Krallık hukukunda bu adım, şirketin borçlarını mevcut nakit akışıyla sürdüremeyeceğini kabul ettiği ve şirketi mahkeme nezaretinde, bağımsız yöneticiler eşliğinde yine yapılandırmaya açtığı manasına geliyor. Bu süreçte alacaklıların ferdi yasal teşebbüsleri süreksiz olarak durdurulurken, şirket için yeni yatırımcı bulunması ya da varlıklarının satılması üzere seçenekler pahalandırılacak.

Orbex’in yatırım cinsinde hedeflediği sermayeyi toplayamaması ve yürüttüğü birleşme-satın alma görüşmelerinden sonuç alamaması, şirketi yine yapılanma yoluna itmiş görünüyor. Bu tam manasıyla bir havlu atma olmasa da şirketin iflasın eşiğinde olduğunun kabulü olarak görülebilir.

Orbex’in Fırlatma Aracı, Yörüngeye 200 Kg Yük Taşıyabilecek Biçimde Tasarlandı

Orbex’in geliştirdiği Prime isimli küçük fırlatma aracı, alçak Dünya yörüngesine yaklaşık 200 kilograma kadar yük taşıyacak halde tasarlanmıştı. Birkaç sefer ertelenen birinci fırlatmanın 2026 sonlarında gerçekleştirilmesi planlanıyordu. Şirket, 2025 yılında Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Avrupa Fırlatma Yarışı programında seçilen beş firmadan biri olmuştu. Fakat ESA tarafından sağlanan dayanak, öbür dört şirkete ayrılan bütçeye kıyasla epeyce hudutlu kaldı. Başka şirketler neredeyse 170 milyon avro alırken, Orbex bu program kapsamında 34,9 milyon avro aldı. Öbür yandan Birleşik Krallık hükümetinin programa ayırdığı 144 milyon avroluk bütçenin nasıl dağıtılacağı da bir türlü netleşmedi.

Bir müddettir su üzerinde kalmaya çalışan Orbex, Aralık ayında Danimarka’daki iştiraki Orbital Express Launch ApS’yi kapatmıştı. Geçtiğimiz ay ise muhtemel bir satış için Fransa ve Almanya merkezli The Exploration Company ile görüşmelere başlanmıştı. Fakat bu görüşmeler sonuçsuz kalmış olacak ki şirket artık bu türlü bir müracaatta bulundu.

Birleşik Krallık’ın Uzay Macerası Krize Girmiş Durumda

Orbex’te yaşananlar münferit bir başarısızlık kıssası değil. Birleşik Krallık’ın bu alandaki teşebbüsü genel manada sekteye uğramış durumda. Nitekim Birleşik Krallık Uzay Ajansı (UKSA) da şu sıralar bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Ajansın başında yer alan Dr. Paul Bate de kısa mühlet görevi bırakacağını açıkladı. Ayrıyeten Avrupa Uzay Ajansı’nın kesimi olan ülkeler ortasında bir tek Birleşik Krallık’ın ESA bütçesini azaltması da dikkat çekti..Hükümet yetkilileri uzay bölümüne dayanak taahhüdünün sürdüğünü söylese de, son devirde yaşananlar bu alanda açık bir geri adıma işaret ediyor.