YouTube’da tam gereksiniminiz olan o görüntü karşınıza çıktığında ya da Instagram’da tam da almayı düşündüğünüz o ayakkabının reklamını gördüğünüzde, “Telefonum beni mi dinliyor?” diye düşünmüş olabilirsiniz. Lakin gerçek şu ki algoritmalar sizi dinlemekten çok daha tesirli bir şey yapıyor: Sizi iddia ediyorlar.

Dijital dünyada bıraktığınız her iz, izlediğiniz her saniye ve hatta bir gönderinin üzerinde ne kadar durakladığınız aslında birer bilgi. Bu içeriğimzide algoritmaların bizi bizden daha uygun tanıyacak düzeye nasıl geldiğini inceliyoruz.

Veri ayak izlerimiz

İnternete bağlı olduğunuz her an, aslında dijital bir iz bırakıyorsunuz. Algoritmalar için yalnızca bir isim yahut e-posta adresi değilsiniz, binlerce farklı bilgi noktasının birleşimisiniz. Bir görüntüyü sonuna kadar izlemeniz ilgi gösterdiğiniz manasına gelirken çabucak geçtiğiniz bir içerik “ilgilenmiyor” olarak nitelendirilebiliyor. Pozisyon datalarınız, alışveriş geçmişiniz ve daha birçok farklı öge eğilimlerinizi varsayım etmek için kullanılabiliyor.

Diğer kullanıcıların etkisi

Algoritmaların en büyük güçlerinden biri de sizi diğer kullanıcıların verisiyle kıyaslamasıdır. Örneğin sizinle birebir müzik zevkine sahip binlerce kişi, A müziğinden sonra B müziğini dinlemişse, algoritma sizin de B müziğini seveceğinize karar veriyor. Böylelikle size seveceğiniz teklifleri yapabiliyor.

Derin öğrenme

Tıpkı insan beynindeki nöronlar üzere katmanlı bir yapıya sahip olan yapay hudut ağları, karmaşık bilgileri tahlil edebiliyorlar. Bir algoritma, sizin hangi çeşitte görüntüyü içinde neler olduğunda sevdiğinizi, hangi saatte izlemeye daha meyilli olduğunuzu öğrenebiliyor. Böylelikle sizi güzelce tanıyıp yanlışsız teklifleri yapıyor.

Sonuç olarak, algoritmaların bizi bu kadar düzgün tanıması bir mucize değil, devasa bir bilgi sürece kapasitesinin sonucu diyebiliriz. Yapay zekâ sistemlerinin her gün daha da gelişmesiyle algoritmaların da çok daha üst düzeye çıktığını söyleyebiliriz.