Çin, global ölçekte sürat kazanan uzay tabanlı bilgi merkezi yarışına resmen dahil oluyor. Devlete bağlı China Küresel Television Network’ün (CGTN) aktardığı bilgilere nazaran ülkenin ana uzay kuruluşu olan devlet mülkiyetindeki China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC), Çin’in uzaydaki varlığını daha da genişletmeyi hedefleyen kapsamlı beş yıllık plan kapsamında uzayda konumlandırılacak data merkezleri üzerinde çalışacak.

Plan, sırf data merkezleriyle sonlu değil. Çin’in uzay vizyonu içinde asteroit madenciliği üzere kaynak geliştirme faaliyetleri, uzay enkazının izlenmesi ve uzay turizmine yönelik adımlar da yer alıyor.

Bulut, uç ve terminal teknolojileri uzayda birleşecek

Veri merkezlerine odaklanan kısımda hedeflenen yapı bulut, uç ve terminal teknolojilerini bir ortaya getiren entegre bir uzay sistemi mimarisi. CASC, bu yaklaşım sayesinde hesaplama gücü, data depolama ve bilgi iletiminin direkt uzaydan sağlanabileceğini vurguluyor. Bu türlü bir mimari, yeryüzündeki altyapıya olan bağımlılığı azaltırken bilhassa gecikme mühleti ve güç verimliliği açısından yeni avantajlar sunmayı amaçlıyor.

Çin elbette bu yarışta yalnız değil. ABD’li teknoloji ve uzay şirketlerinin de misal projeleri bulunuyor. Karasal güç kaynaklarının kimi bölgelerde giderek daha değerli ve sonlu hale gelmesi şirketleri alternatif tahlillere yöneltiyor. Bu baskının en değerli nedenlerinden biri ise yapay zekaya dayalı sistemlerin süratli yayılımı ve buna paralel olarak büyüyen data merkezleri. Bu sistem büyüdükçe güç ve kaynak tüketimi de süratle artıyor.

ABD’li şirketlerin de hedefinde

Elon Musk’ın şirketi SpaceX, uzay tabanlı bilgi merkezleri için planlarını daha evvel kamuoyuyla paylaşmıştı. Birinci kademede bu merkezlerin, Starlink geniş bant uydularının değiştirilmiş versiyonları olması öngörülüyor. Musk’ın uzun vadeli vizyonunda ise Ay’da yapay zeka uydu fabrikaları kurulması ve bu tesislerden üretilecek sistemlerin raylı fırlatma sistemleriyle Ay yüzeyinden uzaya gönderilmesi de bulunuyor.

Öte yandan Axiom Space, geçtiğimiz yıl yörüngedeki bilgi merkezinin birinci bileşenlerini uzaya göndermişti. Google da kendi yapay zeka altyapısını desteklemek maksadıyla uzaya bilgi merkezi taşıma fikrini kıymetlendiren şirketler ortasında yer alıyor.