Yapay zekâ alanında yaşanan gelişmeler, sıhhat dalında de esaslı değişiklere kapı aralamaya devam ediyor. Michigan Üniversitesi’nde geliştirilen Prima isimli yeni yapay zekâ modeli, MR sonuçlarının neredeyse anında tahlil edildiği bir geleceğin önünü açabilir. Zira Prima, bir beyin MR’ını saniyeler içinde tahlil edip teşhis koyabiliyor. Üstelik doğruluk oranı da son derece etkileyici. Araştırmaya nazaran Prima, 50’den fazla teşhis kategorisinde yüzde 97,5’e varan doğruluk oranına ulaşabiliyor.

Prima, 220 Binden Fazla MR Kullanılarak Eğitildi

Prima, radyolojinin dijitalleşmeye başladığı periyottan bu yana biriken 220 binden fazla MR ve 5,6 milyon imaj sekansı üzerinde eğitildi. Bu data ölçeği, sistemi sırf muhakkak misyonlar için optimize edilmiş dar kapsamlı yapay zekâlardan ayırıyor.

Prima, bir “görsel-dil modeli” (vision language model) olarak çalışıyor. Yani sırf manzaraları değil, birebir anda metin datalarını de işleyebiliyor. Hastanın tıbbi geçmişi, hekimin görüntüleme talep nedeni ve MR’daki tüm sekanslar birlikte kıymetlendirilerek bütüncül bir tahlil yapılıyor.

Bu alanda daha evvel test edilen yapay zekâlar çoklukla makul bir hastalığa odaklanan ve manuel olarak seçilmiş bilgi setleriyle eğitilen sistemlerdi. Prima ise farklı lezyon cinslerini kapsayan 52 radyolojik teşhiste performans gösterebiliyor. Yaklaşık 30 bin MR imajı üzerinde bir yıl boyunca yapılan testlerde sistem, hastalık olan olaylarla sağlıklı olanları ayırt etmede ortalama yüzde 92 muvaffakiyet oranına ulaştı ve bu alandaki mevcut gelişmiş yapay zekâ modellerinden çok daha yeterli performans gösterdi.

Prima’nın dikkat çeken istikametlerinden biri de sadece teşhis koymakla kalmayıp iş akışını optimize edebilmesi. Örneğin beyin kanaması ya da inme gibi acil müdahale gerektiren durumlarda ilgili sıhhat takımlarını otomatik olarak uyarabiliyor ve hangi alt uzmanlık alanındaki doktorun bilgilendirilmesi gerektiğini belirleyebiliyor. Bu da bilhassa vaktin hayati değer taşıdığı hadiselerde sonuçların daha süratli alınmasına katkı sağlayabilir.

Araştırmacılar, doğruluğun beyin MR’ı yorumlamada temel kriter olduğunu vurgularken, süratli geri dönüş müddetlerinin de hasta sonuçlarını direkt etkilediğine dikkat çekiyor. Dünya genelinde her yıl milyonlarca MR çekimi yapıldığı için oluşan iş yükü radyoloji hizmetlerinin kapasitesini aşmış durumda. Birtakım sıhhat merkezlerinde sonuçların çıkması günler, hatta haftalar sürebiliyor. Prime ve gibisi yapay zekâların ortaya çıkması, bu noktada radyaloji uzmanlarının işini ziyadesiyle kolaylaştırabilir

Prima’nın geliştirici takımı, ilerleyen etapta elektronik sıhhat kayıtlarının da modele entegre edilmesini planlıyor. Böylelikle klinik bağlamın daha güçlü halde tahlile dâhil edilmesi ve tanısal doğruluğun daha da artırılması hedefleniyor.