Alibaba Cloud tarafından geliştirilen Qwen-3, yörüngede yüklenip çalıştırılan dünyanın birinci genel emelli yapay zeka modeli oldu. Kasım ayında gerçekleştirilen operasyon kapsamında Qwen-3, Çinli uzay teşebbüsü Adaspace Technology tarafından geliştirilen bir yörünge bilişim merkezine muvaffakiyetle yüklendi ve birden fazla çıkarım vazifesini uzayda yerine getirdi.

Sorgudan çıkarıma 2 dakika

Şirketin icra kurulu lider yardımcısı Wang Yabo, pazartesi günü katıldığı bir konferansta yaptığı açıklamada, bu sürecin teknik ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Wang Yabo’nun verdiği bilgilere nazaran yerden sorguların gönderilmesi, yörüngede yapay zeka çıkarımının yapılması ve sonuçların tekrar Dünya’ya iletilmesi dahil tüm süreç iki dakikadan kısa sürede tamamlandı.

Qwen-3, Adaspace’in “Star-Compute Project” ismini verdiği büyük ölçekli uzay bilişim altyapısının birinci halkasında konumlanan yörünge merkezine entegre edildi. Bu proje, fizikî yapay zeka uygulamalarını desteklemek ve yapay zeka modellerinin eğitimi ile çıkarım süreçlerini uzaya taşımak emeliyle tasarlanan 2.800 uyduluk bir ağdan oluşuyor. Adaspace’in birinci uzay bilişim merkezi, geçtiğimiz yıl mayıs ayında yörüngeye gönderildi ve 12 uydudan oluşan dünyanın birinci yapay zeka bilişim uydu kadrosu olarak kayıtlara geçti.

Uzayda gerçekleştirilen data sürece, sınırsız güneş gücü, daha düşük soğutma gereksinimi, azalan fırlatma maliyetleri ve bilgi iletim masraflarının düşmesi üzere değerli avantajlar sunuyor. Tıpkı vakitte yer tabanlı data merkezlerinin karşılaştığı fizikî sınırlamaların büyük kısmını de ortadan kaldırıyor.

Proje 2035’te tamamlanacak

Adaspace tarafından geliştirilen ikinci ve üçüncü uzay bilişim merkezlerinin üretim evresinde olduğu ve 2026 yılında yörüngeye yerleştirilmesinin planlandığı bildiriliyor. Projenin kesin amacı ise epeyce savlı. Star-Compute Project kapsamında 2.400 çıkarım uydusu ve 400 eğitim ünitesi, alçak Dünya yörüngesine konuşlandırılacak. Tam ölçekli devreye alımın 2035 yılında tamamlanması öngörülüyor.

Öte yandan geçtiğimiz Nisan ayında yayımlanan Qwen-3, Alibaba Cloud’un Qwen ailesini dünyanın en büyük açık kaynak yapay zeka ekosistemi pozisyonuna taşıdı. Bu muvaffakiyetle birlikte, Meta’nın Llama topluluğu da geride bırakıldı.