Yapay zeka sohbet robotları, eğitimden cümbüşe kadar çocukların dünyasında süratle yer edinirken; siber güvenlik uzmanları, bu “dijital arkadaşlıkların” barındırdığı risklere karşı ebeveynleri uyarıyor. Siber güvenlik şirketi ESET’in paylaştığı datalara nazaran, ChatGPT üzere platformların haftalık 700 milyon etkin kullanıcısının büyük bir kısmını gençler oluşturuyor. İngiltere’de yapılan araştırmalar ise çocukların yaklaşık üçte ikisinin bu araçları kullandığını, ebeveynlerin ise çocuklarının bu botları “gerçek bir insan” olarak görmesinden tasa duyduğunu gösteriyor.

Sağlıksız Münasebetin Habercisi Olan İşaretler

ESET uzmanları, çocukların yapay zeka ile kurduğu bağın riskli bir boyuta ulaştığını gösteren kritik belirtileri şöyle sıralıyor:

• Sohbet robotundan gerçek bir kişiymiş üzere bahsetmek,

• Sosyal etraftan ve aileden uzaklaşarak tüm vaktini botla geçirmek,

• Yapay zekâya erişemediğinde ağır dert ve telaş duymak,

• Botun sunduğu yanlış yahut uydurma (halüsinasyon) bilgileri mutlak gerçek olarak savunmak,

• Ruh sıhhati üzere önemli hususlarda uzman yerine yapay zekadan tavsiye almak.

Ebeveynler İçin Yol Haritası: Yasaklamak Yerine Diyalog

Yapay zeka platformlarında yaş doğrulama ve içerik kontrolü süreçlerinin her vakit dengeli işlemediği belirtiliyor. Bu noktada ebeveynlerin teknolojik denetimleri, açık bir diyalogla desteklemesi öneriliyor. Uzmanlar; çocuklara bu botların “düşünebilen canlılar” değil, yalnızca ilgi cazibeli cevaplar üretmek üzere tasarlanmış makineler olduğunun anlatılmasını tavsiye ediyor.

Güvenli Kullanım İçin 4 Temel Kural

Çocukların dijital dünyada itimatla hareket edebilmesi için şu tedbirlerin alınması hedefleniyor:

1. Kişisel Data Müdafaası: Yapay zeka ile isim, adres yahut okul üzere hassas bilgilerin asla paylaşılmaması gerektiği hatırlatılmalı.

2. Eleştirel Düşünme: Yapay zekanın verdiği her bilginin doğruluğunun sorgulanması ve farklı kaynaklardan teyit edilmesi öğretilmeli.

3. Süre Hududu: Ekran müddeti ve toplumsal medya kullanımında olduğu üzere, yapay zeka etkileşimleri için de makul sonlar belirlenmeli.

4. Ebeveyn Kontrolü: Kullanılan uygulamalarda zımnilik ayarları yapılandırılmalı ve yaşa uygun platformlar tercih edilmeli.