İngiliz Kraliyet Donanması’nın hibrit hava kanadı ve Atlantic Bastion stratejisinin en somut ögelerinden biri olan Leonardo imzalı Proteus otonom helikopter, 16 Ocak’ta birinci uçuşunu muvaffakiyetle gerçekleştirdi. Tam ölçekli platformun havalanması, mürettebatlı ve insansız ögelerin birlikte vazife yapacağı yeni deniz havacılığı konsepti açısından değerli bir dönüm noktası olarak bedellendiriliyor.

Savunmada otonomiye yönelim sürüyor

Küresel güvenlik istikrarlarının süratle değiştiği ve birçok ülkenin tekrar silahlanma sürecine girdiği bir periyotta, otonom sistemler çağdaş orduların merkezine yerleşiyor. Birleşik Krallık’ın bu alandaki yaklaşımı, geçen yıl yayımlanan 2025 Stratejik Savunma İncelemesi ile netleşmişti. Buna nazaran Kraliyet Donanması, önümüzdeki devirde klasik mürettebatlı gemi, denizaltı ve hava araçlarını daha düşük maliyetli fakat yüksek sayıda otonom platformlarla tamamlayan bir yapı kurmayı hedefliyor.

Bu dönüşümün temel ayaklarından biri olan Atlantic Bastion programı, denizaltı harbine odaklanan yeni bir yaklaşımı temsil ediyor. Program kapsamında, klasik denizaltı savunma filoları ; yüzeyde, su altında ve havada vazife yapan insansız avcılarla destekleniyor. Hedef, Atlantik, Kuzey Denizi ve Arktik bölgelerinde tüm denizaltı hareketlerini izleyebilecek, sensör ve data paylaşımına dayalı dijital bir hedefleme ağı oluşturmak.

Proteus’un teknik altyapısı

Atlantic Bastion’ın merkezindeki platformlardan biri olan Proteus, Leonardo tarafından geliştiriliyor. Leonardo AW09 temel alınarak tasarlanan helikopter, yaklaşık 3 ton yüke sahip ve 1 ton yararlı yük taşıyabiliyor. 140 knot azami hıza ulaşabilen Proteus’un beş saatlik havada kalış süresi uzun menzilli vazifelere de müsaade veriyor.

Proteus’un ana rolü, Merlin ve Wildcat deniz helikopterleri ile F-35B Lightning II savaş uçaklarının kabiliyetlerini artıran bir kuvvet çarpanı olarak misyon yapmak. Bu sayede, beşerli platformlar risk altına girmeden daha geniş alanlarda ve daha uzun müddetli operasyonlar yürütülebilecek. Öncelikli misyonu denizaltı savunma harbi olan Proteus’un, vakit zaman lojistik dayanak üzere daha rutin ve zahmetli misyonlarda de kullanılması planlanıyor.

Helikopter, sonar şamandırası, deniz gözetleme radarı ve çeşitli sensör ile haberleşme sistemlerini taşıyabilen modüler bir vazife bölmesine sahip. Proteus, klasik uzaktan kumandalı bir araçtan çok, kendi yazılım altyapısı sayesinde yüksek seviyede bağımsız karar alma yeteneğiyle vazife yapıyor. Geliştirme ve test süreci ilerledikçe bu otonomi düzeyinin daha da artırılması hedefleniyor. Yetkililer, platformun son konfigürasyonunun, mevcut prototipten görsel ve teknik açıdan farklılaşabileceğine de dikkat çekiyor.