Son yıllarda savaş alanlarında İHA ve SİHA’ların rolü giderek büyüyor. Bilhassa Rusya ile Ukrayna ortasında devam eden savaş, bu hava araçlarının ne kadar tesirli olabileceğini gözler önüne serdi. Hem savunma hem de taarruz gayeli kullanılan dronlar, düşük maliyetleri ve esnek kullanım avantajları sayesinde cephede fark yaratabiliyor. Avrupa merkezli savunma teknolojisi teşebbüsleri de bu gereksinim doğrultusunda Ukrayna’ya yönelik tahliller geliştirmeye çalışıyor. Fakat sahadaki gerçek şartlar, laboratuvar ve sunumlarda vaat edilen performansla her vakit örtüşmeyebiliyor. Hakikaten Almanya merkezli savunma teknolojisi şirketi Helsing’in geliştirdiği HX-2 saldırı dronlarıyla ilgili ortaya çıkan son bilgiler, bu farkı bir defa daha gözler önüne seriyor.

Helsing’in amiral gemisi olarak konumlandırdığı HX-2 dronları, Ukrayna ordusu tarafından yapılan cephe sınırı testlerinde önemli meseleler yaşadı. Testlerde HX-2 dronlarının sırf yüzde 25’inin başarılı biçimde havalanabildiği belirtiliyor. Daha kalkış etabında yaşanan teknik sorunlar, bu dronların operasyonel güvenilirliğini önemli biçimde zedeledi. Gerçekten HX-2 dronları için verilen siparişler de durduruldu. Almanya, Ukrayna’dan yeni bir talep gelene kadar Helsing’e yönelik ek sipariş vermeyi planlamıyor.

Bloomberg’e konuşan üç farklı kaynağa nazaran, HX-2 dronları cephe sınırına yakın bölgelerde ağır biçimde uygulanan elektronik harp sistemlerine karşı da beklenen dayanıklılığı gösteremedi. Elektronik karıştırma nedeniyle dronlarla operatörler ortasındaki temasın sık sık koptuğu, bunun da misyonların yarıda kalmasına yol açtığı aktarılıyor. Meğer Helsing, HX-2’yi tanıtırken sistemin gelişmiş yapay zekâ bileşenleri sayesinde elektronik harbe karşı dirençli olduğunu bilhassa vurgulamıştı.

Ukraynalı askerlerin daha evvel kullanılan HF-1 modeliyle ilgili değerlendirmeleri de epeyce sert. Die Welt’e konuşan bir Ukraynalı Hava Kuvvetleri subayı, birinci ayları “tam bir fiyasko” olarak nitelendirirken, “Ortada çok az iş var fakat pazarlama müthiş” ifadelerini kullanıyor.

Helsing, berbat performans savlarını kabul etmiyor

Helsing cephesi ise tezleri büyük ölçüde reddediyor. Şirket tarafından yapılan açıklamada, kelam konusu Alman Savunma Bakanlığı sunumundan haberdar olunmadığı belirtilirken, bilhassa kalkışlardaki yüksek başarısızlık oranı kabul edilmiyor. Helsing, resmi olarak belgelenmiş birinci uçuş datalarının “cesaret verici” olduğunu savunuyor ve HX-2’nin test performansının, elektronik harp şartları dâhil olmak üzere, gerçek savaş ortamında da yüksek isabet oranlarına dönüşeceğine inandıklarını tabir ediyor.

Aralık 2024’te tanıtılan HX-2, sabit kanat yapısını dört pervaneli dikey kalkış sistemiyle birleştiriyor ve 100 kilometreye kadar menzilde maksatları vurabilen bir hücum dronu olarak tanımlanıyor. Helsing, dronun terminal güdüm, orta safha yönlendirme ve görsel amaç tespiti olmak üzere üç başka yapay zekâ bileşeniyle donatıldığını söylüyor. Lakin Ukrayna’da yapılan testler, bu sistemlerin fonksiyonel durumda olup olmadığını sorgulatıyor.

Helsing’in yaşadığı bu kriz, Avrupa savunma teknolojisi ekosistemi açısından da daha geniş bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Yapay zekâ dayanaklı silah sistemleri kâğıt üzerinde büyük vaatler sunsa da, cephe çizgisindeki elektronik harp, ağır gerilim ve operasyonel karmaşa, bu sistemlerin gerçek hudutlarını süratle ortaya koyabiliyor.