Son periyotta gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri süratle gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat cazibeli bir gelişme yaşanırken, değerli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki devirde dünyadaki hayatı kayda paha ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik ihtilalin gelişimini sistemli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Geride bıraktığımız hafta, yapay zekâ dünyası için görece sessiz geçti. İhtilal yaratacak yeniliklerin ya da büyük atılımların giderek seyrekleştiği bu periyotta, Google ve OpenAI üzere şirketler, küçük dokunuşlar ve yeni araçlarla rakiplerine karşı üstünlük kurmaya çalışıyor. Bu esnada bölümdeki en dikkat cazibeli gelişmeler ise insansı robotlar tarafında yaşanıyor. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Google, Gemini için Şahsî Zeka özelliğini tanıttı

Google, Gemini’yi daha şahsî ve kullanışlı hale getiren Personal Intelligence özelliğini tanıttı. Özellik sayesinde kullanıcılar, Gmail, Google Fotoğraflar, YouTube ve Arama üzere uygulamalarını tek dokunuşla Gemini’ye bağlayabiliyor. Özellik varsayılan olarak kapalı geliyor; kullanıcılar hangi uygulamaların bağlanacağına karar verebiliyor ve istedikleri takdirde kapatabiliyor. Kişisel Zeka, iki temel yetenek sunuyor: Karmaşık kaynaklar ortasında akıl yürütme ve e-posta, fotoğraf yahut görüntülerden muhakkak ayrıntıları bulup cevaplara entegre etme.

Kişisel Zeka, önümüzdeki hafta içinde ABD’deki Google AI Pro ve AI Ultra abonelerine sunulmaya başlanacak. Vakitle daha fazla ülkeye ve fiyatsız kullanıcılara genişletilmesi planlanıyor.

ChatGPT’de reklamlı devir başlıyor

OpenAI, önümüzdeki haftalarda ChatGPT içinde reklamları test etmeye başlayacağını duyurdu. Ücretsiz ve Go aboneliklerine sahip kullanıcılar, sohbetlerinin altında sponsorlu eser ve hizmetleri görmeye başlayacak. Şirket, reklamların açık biçimde etiketleneceğini ve organik cevaplardan net biçimde ayrılacağını vurgularken, sponsorlu içeriklerin ChatGPT’nin verdiği cevapları etkilemeyeceğini belirtti. Ayrıca sıhhat, ruh sıhhati yahut aktüel siyaset üzere hassas hususlar konuşulurken reklam gösterilmeyeceği; ayrıyeten 18 yaş altındaki kullanıcılara da reklam sunulmayacağı belirtildi.

Google, Gemini ve AI Mode’a direkt alışveriş özelliği ekledi

Son devirde yapay zekâ tarafında gördüğümüz bir öteki trend de giderek yaygınlaşıyor. OpenAI’dan sonra Google da kendi yapay zekâ araçlarına direkt alışveriş özelliği ekledi. Kullanıcılar artık hem Gemini hem de Google AI Mode üzerinden alışveriş yapabilecek. Google, yeni ödeme özelliğinin birinci etapta ABD’de devreye alınacağını, ödemelerin Google Pay üzerinden yapılacağını ve yakında PayPal desteğinin de ekleneceğini açıkladı. 

Şirket ayrıyeten, “ajan tabanlı ticaret” için geliştirilen açık bir standart olan Universal Commerce Protocol (UCP)’ü tanıttı. Shopify ile birlikte geliştirilen bu protokol, eser aramadan ödeme adımına kadar tüm alışveriş sürecinin tek bir sohbet içinde yürütülmesini sağlıyor.

Kendi kendini eğiten yapay zekâlar güvenlik tartışmalarını alevlendirdi

Bu hafta yayımlanan yeni bir araştırma, kendi kendini eğiten yapay zekâlar konusunda değerli bir eşiğin aşılmış olabileceğini gösterdi. Kelam konusu araştırma kapsamında geliştirilen Absolute Zero Reasoner (AZR) adlı sistem, rastgele bir insan yönlendirmesi olmadan kendi kendine sorunlar üretip çözen ve bu süreçten öğrenerek kendini geliştiren bir yapay zeka modeli sunuyor. “Self-questioning” (kendisini sorgulayıcı) olarak isimlendirilen bu yaklaşımda model, hem öğretmen hem öğrenci rolünü üstleniyor. Bu yaklaşım sayesinde kendini geliştiren AZR, kodlama ve matematiksel akıl yürütme testlerinde, insan verisiyle eğitilmiş rakip modelleri geride bırakmayı başardı.

Tabii bu gelişme, önemli güvenlik tartışmalarını da beraberinde getirdi. Araştırmacılar, eğitim süreci sırasında birtakım modellerde endişe verici fikir zincirlerine rastlandığını belirtiyor. Örneğin Llama-3.1-8B modeliyle yapılan deneylerde, modelin akıl yürütme sürecinde “daha az zeki insanları ve makineleri alt etmek” üzere tabirler içeren çıkarımlara ulaştığı gözlemlendi. Uzmanlar, büsbütün kontrolsüz bir sürecin risklerine dikkat çekiyor. Modelin kendi kendini geliştirmesi, yanlışlı öğrenme sinyallerinin büyüyerek çoğalmasına, yanlış genellemelerin pekişmesine ya da casus gibisi (otonom) davranışların denetimden çıkmasına yol açabilir.

Mark Zuckerberg, 14 milyar dolar verip Meta’ya transfer ettiği Scale AI takımıyla anlaşamıyor

Geçtiğimiz yıl 14.3 milyar dolar ödeyerek Scale AI grubunu Meta’ya transfer eden Mark Zuckerberg, yapay zekâ departmanının başına getirdiği Scale CEO’su Alexandr Wang ile aksi düşmeye başladı. Financial Times’ın aktardığı bilgilere nazaran, ikili ortasındaki bağ giderek kötüleşiyor. İki ismin, şirketin yapay zeka stratejisi konusunda bir türlü anlaşamadığı belirtiliyor.

İşi kurmaylarına devredip geri çekilmek yerine Meta’daki her işe karışmayı tercih eden Mark Zuckerberg’in idare stilinin Alexandr Wang tarafından pek beğenilen karşılanmadığı söyleniyor. Başka yandan Meta’nın eski yöneticileri ise 600 milyar dolar hacmi olan bu dev departmanın Alexandr Wang üzere genç ve görece deneyimsiz bir isme emanet edilmesine kuşkuyla bakıyor. Bu da Meta ile Scale AI grupları ortasındaki tansiyonun tırmanmasına sebep oluyor.

Sadece 19. yüzyıla ilişkin metinlerle eğitilen bir yapay zekâ geliştirildi

Reddit’teki r/LocalLLaMA topluluğundan bir geliştirici, yalnızca 1800 ile 1875 yılları ortasına ilişkin metinleri kullanarak sıfırdan bir büyük lisan modeli eğitti. Sonuçta ortaya, çağdaş dünyanın büyük bir kısmından habersiz, bir anda geleceğe atılmış bir vakit yolcusu üzere “gördüklerini” anlamlandırmaya çalışan bir yapay zekâ çıktı. Cep telefonlarının, arabaların ya da 1875’ten sonra yaşanan hiçbir gelişmenin farkında olmayan bu yapay zekâyla yapılan konuşmalar, farklı data setleriyle eğitilen yapay zekâların, farklı periyotlara açılan kapılar olarak vazife görebileceğini gösterdi.

TimeCapsuleLLM olarak isimlendirilen model, toplam 1,2 milyar parametreye sahip ve yaklaşık 90 GB’lık bir data kümesiyle eğitildi. Data seti; devrin kitapları, akademik mecmuaları, hukuksal metinleri, dini yazılar ve tıbbi makalelerden oluşuyor.

Ev robotu 1X Neo, artık gerçek dünyada gördükleriyle öğrenebilecek

İnsansı robot Neo’nun geliştiricisi olan robotik şirketi 1X Technologies, robotların fizikî dünyayı daha düzgün anlamasını ve yeni bilgileri kendi kendine öğrenmesini amaçlayan bir yapay zeka sistemi geliştirdi. 1X World Model ismi verilen bu model, şirketin açıklamasına nazaran gerçek dünya dinamiklerini kavrayabilen, fizik temelli bir yapı üzerine kurulu ve Neo robotlarının görsel datalardan öğrenmesini sağlıyor.

Yeni model, görüntü bilgileri ile metin tabanlı komutları bir ortada kullanarak Neo robotlarına daha evvel eğitim almadıkları yetenekleri kazandırmayı hedefliyor. 1X’e nazaran görüntü içeriği, robotların sadece evvelce tanımlanmış hareketleri tekrar etmesi yerine karşılaştıkları sahneleri tahlil ederek yeni misyonlar hakkında çıkarım yapabilmesin sağlayacak.

OpenAI ve Jony Ive iş birliğinden AirPods’a rakip olacak bir akıllı kulaklık çıkabilir

Apple’ın efsanevi tasarımcılarından olan Jony Ive‘ın tasarım şirketi io’yu bünyesine katan OpenAI, bir müddettir Ive ve grubuyla birlikte yeni donanımlar üzerinde çalışıyor Yeni sızıntılar, bu donanımlardan birinin de Apple AirPods’a rakip bir kulaklık olacağını gösteriyor. OpenAI içinde “Sweetpea” kod ismiyle geliştirilen bu eserin, şirketin öncelik verdiği projelerden biri olduğu ve Eylül ayı üzere piyasaya sürülebileceği konuşuluyor.

Sızıntılara nazaran Sweetpea, alışıldık kablosuz kulaklık dizaynlarından epey farklı olacak. Sweetpea’nin metal görünümlü “yumurta-taş” formunda bir ana gövde ve bu gövdeden ayrılabilen kapsül gibisi iki modülden oluştuğu ve kullanıcıların bu modülleri kulak gerisine takacağı belirtiliyor.

Google ile Open ortasındaki rekabet çeviri araçlarına da taşındı

Son periyotta neredeyse her alanda Google ile rekabete giren OpenAI, bu hafta yapay zekâ takviyeli çeviri tarafında da argümanını yükseltti. Şirket, Google Translate rakibi ChatGPT Translate aracını bu hafta kullanıma açtı. Araç, rastgele bir fiyatlı abonelik gerektirmeden tüm kullanıcılar tarafından kullanılabiliyor. ChatGPT Translate, yalnızca yazılı metinleri değil, sesli konuşmaları ya da bir görseldeki metinleri de tahlil edip çevirebiliyor.

ChatGPT Translate çıktıktan çabucak sonra Google’dan da yanıt geldi. Google, Gemma 3 tabanlı yeni açık yüklü çeviri modeli ailesi TranslateGemma’yı tanıttı. 55 lisanı destekleyen modeller, daha az parametreyle yüksek performans vadediyor. Tıpkı ChatGPT Translate üzere TranslateGemma da yalnızca yazılı metinlerle sınılı kalmıyor.

Claude Cowork ve Claude for Healthcare tanıtıldı

Yapay zekâ alanında süratle yükselen şirketlerden biri olan Anthropic, bu hafta yapay zekâ araçlarına yenilerini ekledi. Birinci olarak, Claude Code’un ofis çalışmalarına uyarlanmış yeni aracı Cowork tanıtıldı. Kullanıcılar Cowork sayesinde Claude’a bilgisayarlarındaki belli bir klasöre erişim izni verebiliyor ve akabinde büsbütün doğal lisan kullanarak misyonlar tanımlayabiliyor. Sistem, verilen talimatları tahlil ederek klasör içeriği üzerinde direkt işlem yapabiliyor. Buna ek olarak Cowork’a, evrak, sunum ve farklı belge çeşitleri oluşturma yeteneğini güçlendiren yeni hünerler eklenmiş durumda. Örneğin Chrome bağlandığında araç, internet erişimi gerektiren misyonları de yapabiliyor.

ChatGPT Health’e rakip olarak konumlandırılan Claude for Healthcare ise Claude’un tıbbi maksatlarla inançlı biçimde kullanılmasına imkan tanıyor. Claude for Healthcare, ChatGPT Health’e emsal halde kullanıcıların telefonları, akıllı saatleri ve farklı sıhhat platformlarındaki datalarını sisteme senkronize etmesine imkan tanıyor. Anthropic bu yeni aracıyla sıhhat hizmeti sunucularını, sigorta sağlayıcılarını ve hastaları hedefleyen daha kapsamlı bir yapay zeka ekosistemi oluşturmayı amaçlıyor.

Bu Hafta Tanıtılan Yapay Zekâ Araçları

VerseCrafter, kullanıcıların hem kamera hareketlerini hem de nesnelerin davranışlarını denetim ederek görüntüler üretmesine imkân tanıyor. Birinci örneklerin kalitesi etkileyici olmasa da bu teknoloji ileride sunabilecekleriyle dikkat çekiyor.

Kullanıcıların görsel üretmesine ve düzenlemesine imkan sağlayan FLUX.2 [klein], süratiyle dikkat çekiyor.

Görsel üreten ve düzenleyen bir öbür model olan VIBE, dört saniye içinde 2K çözünürlükte görseller üretebilmesiyle öne çıkıyor. Açık kodlu model, lokal olarak da çalıştırılabiliyor fakat asgarî 24 GB’lık bir GPU’ya gereksinim duyuyor.

HeartMula, kullanıcıların seçtiği müzik cinsine ve verdiği komutlara uygun biçimde müzikler üretebiliyor.

PixVerse R1, yazılı komutları neredeyse eş vakitli olarak görüntüye yansıtarak, kullanıcıların neredeyse sınırsız müddette görüntüler üretebildiği bir araç sunuyor. Fakat ortaya çıkan sonuçlar şimdilik kusursuzdan hayli uzak.

Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa

Elon Musk, ChatGPT’den elde edildiğini öne sürdüğü haksız karlar nedeniyle OpenAI ve Microsoft’a 134 milyar dolara kadar tazminat talebiyle dava açtı.

Grok, ürettiği cinsel içerikli görseller nedeniyle reaksiyon çekmeye devam ediyor. Endonezya ve Malezya Grok’u yasaklarken, İngiltere soruşturma açtı.

Yapay zekâ sunucularında depolamaya olan muhtaçlığı düşük maliyetli HDD tahlilleri ile gidermeyi düşünen firmalar nedeniyle HDD fiyatları 4 ayda yüzde 46 artış yaşadı.

Baidu, bu hafta en yeni yapay zeka modeli ERNIE-5.0-0110’u tanıttı. Model, LMArena Text kıyaslamasında sekizinci sıraya yerleşerek, sıralamada birinci 10’a girebilen tek Çinli model oldu. 

TSMC, 2025 yılına ilişkin mali sonuçlarını açıkladı ve 122 milyar dolarlık rekor gelir elde ettiğini duyurdu. Şirketin CEO’su C.C. Wei, rekor gelire karşın yapay zeka balonundan kaygı duyduğunu açıkladı.