Çin’de yapay zeka alanında son yıllarda kaydedilen ilerlemeye karşın ülkenin ABD’yi kısa vadede geride bırakma ihtimalinin epey düşük olduğu istikametinde değerlendirmeler yapıldı. Üstelik bu değerlendirmeler direkt Çinli bilim insanlarından geliyor. Uzmanlara nazaran Çin’in önündeki en büyük maniler ise çip, hesaplama gücü ve üretim eksikliği.

Çin’in liderliği çok düşük bir ihtimal

Çin’de düzenlenen AGI-Next tepesinde açıklamalar yapan araştırmacılara nazaran Çinli şirketler güçlü modeller geliştirse de ileri düzey yapay zeka altyapısının temelini oluşturan donanım kaynakları ABD’nin çok gerisinde.

Alibaba Group bünyesinde geliştirilen Qwen yapay zeka modelinin teknik lideri Lin Junyang, yaptığı değerlendirmede önümüzdeki üç ila beş yıl içinde rastgele bir Çinli şirketin Google DeepMind yahut OpenAI üzere ABD merkezli devleri geçme ihtimalini yüzde 20’nin altında gördüğünü söyledi. Hatta Lin, bu oranın dahi “oldukça iyimser” bir varsayım olduğunu vurguladı. Bilim insanı birebir vakitte ABD’deki hesaplama kaynaklarının de bir ila iki kat daha fazla olduğuna dikkat çekti.

Başarılar aldatıcı olabilir

Zhipu AI’nin kurucu ortağı ve baş yapay zeka bilim insanı Tang Jie de temkinli bir yaklaşım sergiledi. Memleketler arası alanda Z.ai ismiyle bilinen şirketin yöneticisi olan Tang, Çinli modellerin son yıllarda performans açısından ABD’li rakipleriyle ortadaki farkı kapattığını kabul etti.

Üçüncü taraf kıyaslama sonuçlarına nazaran Çin menşeli yapay zeka modelleri, teknik performans açısından kıymetli ilerleme kaydetmiş durumda. Ayrıyeten ABD’deki birçok model kapalı kaynak olarak tutulurken Çinli geliştiricilerin büyük ölçüde açık kaynak yaklaşımını benimsemesi bu modellerin global ölçekte süratle yayılmasını sağladı.

Ancak açık modellere bakmak durumu yorumlamayı zorlaştırabilir. Çünkü Tang’a nazaran ABD’li şirketlerin kamuoyuna açıklamadığı çok sayıda gelişmiş model bulunuyor; “ABD’nin halka açık olmayan birçok modeli olduğu için Çin ile ABD ortasındaki fark aslında giderek artıyor olabilir.”

Panelin bir öteki konuşmacısı olan Tencent Holdings’in yeni baş yapay zeka bilim insanı Yao Shunyu ise daha umutlu bir tablo çizdi. Daha evvel OpenAI’da kıymetli çalışmalara imza atan Yao, önümüzdeki üç ila beş yıl içinde dünyanın önder yapay zeka şirketinin Çin’den çıkabileceğini savundu.

Yao Shunyu’ya nazaran Çin’in önündeki en büyük problemlerden biri ileri düzey yarı iletken üretimi için gerekli olan aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerini kendi imkanlarıyla geliştirememesi. Bunun yanı sıra kurumsal yapay zeka kullanımının gereğince yaygın olmaması ve temel yapay zeka araştırmalarına ayrılan kaynakların sonlu kalması da süreci yavaşlatıyor.