Son devirde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zeka teknolojileri süratle gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat alımlı bir gelişme yaşanırken, kıymetli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki periyotta dünyadaki hayatı kayda bedel ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik ihtilalin gelişimini sistemli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Yapay Zeka Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Yapay zeka şirketlerinin artan donanım gereksinimi yüzünden giderek yükselen GPU ve RAM fiyatları, bu hafta da teknoloji dünyasının gündemini meşgul etmeye devam etti. Öbür yandan toplumsal medyada giderek çoğalan uydurma içeriklerin tesiri ve muhtemel tedbir metotları de bu hafta yapay zeka dünyasının en önemli başlıklarından biri oldu. Alışılmış bunlara paralel olarak, her hafta olduğu üzere bu hafta da yeni yapay zeka araçları hayatımıza girdi. İşte yapay zeka dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Deepfake tehdidi büyüyor: Beşerler artık AI ile üretilen içerikleri ayırt edemiyor

Toplumsal medyada süratle yayılan deepfake’lerin, yani yapay zeka yardımıyla üretilmiş düzmece içeriklerin artık insan gözüyle ayırt edilemeyecek hâle gelmiş olması, bu haftanın esas gündem hususlarından biri oldu. Siber güvenlik uzmanları, bunun yaratabileceği tehlikeler konusunda hem kamu yöneticilerini hem de teknoloji şirketlerini uyarırken, İngiltere üzere birtakım ülkeler bu bahiste tedbir almak için yasa taslakları hazırlamaya başladı.

Bu hafta bu mevzuyu gündeme taşıyan isimlerden biri de Instagram CEO’su Adam Mosseri oldu. Mosseri, yapay zeka çağında fotoğraf ve görüntülere güvenmenin giderek zorlaştığını söyledi. Mosseri, gelecekte tahlilin içerikte değil kaynağında aranacağını düşünüyor ve kameraların çektiği imajlara kriptografik imza eklenmesi gerektiğini savunuyor. Böylelikle gerçek medya, sonradan eklenen etiketler ya da filigranlar yerine çekildiği anda doğrulanabilir hâle gelebilecek.

Grok istenen her fotoğrafı müstehcen hâle getirmeye başladı

Tam da deepfake’lerin gündeme geldiği bu periyotta X’ten tartışma yaratan bir atılım geldi. Diğerlerinin görsellerini kullanarak müstehcen görseller üretmesi için Grok’a müsaade verilmesi, X’in bir anda çok sayıda deepfake’le dolmasına sebep oldu. X’te paylaşılan görsellerin altına yorum yazıp Grok’un bu görsellerdeki şahısları çıplak hâle getirmesini ya da bikini giydirmesini isteyen kullanıcılar platformda virüs üzere yayılırken, yansılar de süratle arttı. Hatta Hindistan üzere birkaç ülke bu hususta yasal süreç başlatmak için çalışmalara başladı. Fakat gelen bu yansılara karşın Grok bu uygulamasını hâlâ sürdürüyor.

Yapay zeka çipleri için talep arttıkça, kullanıcılara yönelik donanımların üretimi azalıyor

Yapay zekanın sebep olduğu donanım sorunu büyüyerek devam ediyor. GPU’lardan sonra RAM’lerin de yapay zeka şirketleri tarafından çok sayılarda alınması, üreticileri de bu alana yöneltti. GPU ve RAM üreticileri, üretim bantlarını bu şirketlerin siparişine ayırdıkça, kullanıcılara yönelik modellerin üretimi azalıyor. Bu da hem fiyatların artmasına hem de tedarik kahrı yaşanmasına sebep oluyor. Gerçekten bu hafta Almanya’da kimi satıcılarda GeForce RTX 5000 stok badiresi yaşandığı haberleri gelmeye başladı.

DeepSeek, yeni modeliyle yapay zekaların eğitim maliyetini daha da aşağı çekebilir

Geçtiğimiz yıl çıkardığı DeepSeek-R1 ile istikrarları değiştiren DeepSeek, yeniden çığır açacak bir teknoloji üzerinde çalışıyor. Bu hafta DeepSeek tarafından yayımlanan bir teknik makale, şirketin “Manifold-Constrained Hyper-Connections” (mHC) ismi verilen yeni bir derin öğrenme mimarisi üzerinde çalıştığını ortaya çıkardı.

Bu yeni mimari, büyük hudut ağlarında (neural network) eğitim sırasında ortaya çıkan kararsızlık ve ölçeklenme sorunlarını azaltmayı hedefliyor. Araştırmacılara nazaran mHC, mevcut yaklaşımlara kıyasla hem daha dengeli bir eğitim süreci sunuyor hem de önemli ek hesaplama maliyetleri oluşturmadan daha büyük modellere ölçeklenebiliyor. Bu da, büyük lisan modellerinin eğitim maliyetlerini düşürmeye yönelik kıymetli bir adım olarak görülüyor. DeepSeek’in çok yakında tanıtacağı yeni modelinin de bu mimariyi kullanacağı düşünülüyor.

Meta, AI casusu ile ses getiren yapay zeka teşebbüsü Manus’u satın aldı

Meta Platforms, yapay zeka alanındaki agresif büyüme stratejisinin son adımı olarak Manus’u satın aldığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamaya nazaran bu satın alma, Meta’nın hem tüketici hem de kurumsal eserlerinde ileri seviye otomasyon ve yapay zeka yeteneklerini daha süratli ölçeklendirme maksadının bir kesimi olarak hayata geçirildi.

Kökeni Çin’e dayanan ve daha sonra esaslı bir yine yapılanma ile Singapur’a taşınan Manus, bu yılın başlarında piyasaya sürdüğü genel maksatlı yapay zeka ajanı ile isminden kelam ettirmeyi başarmıştı. Kelam konusu casus pazar araştırması, yazılım geliştirme, data tahlili üzere karmaşık misyonları uçtan uca yerine getirebilme yeteneğine sahip olmasıyla dikkat çekmişti.

Çin, yapay zeka için dünyanın en katı kurallarını hazırladı

Çin, yapay zeka dayanaklı sohbet botlarının kullanıcılar üzerinde duygusal tesir yaratmasını ve bilhassa intihar, kendine ziyan verme ve şiddeti teşvik edebilecek içerikleri engellemeyi amaçlayan kapsamlı düzenlemeler hazırladı. Uzmanlara nazaran bu taslak, hayata geçmesi halinde dünya genelinde yapay zekaya yönelik en katı kurallardan biri olacak.

Çin Siber Uzay Yönetimi tarafından kamuoyuna sunulan düzenleme taslağı, metin, görsel, ses, görüntü yahut diğer usullerle insan gibisi etkileşim kuran ve Çin’de halka açık biçimde sunulan tüm yapay zeka eser ve hizmetlerini kapsıyor. Uzmanlar bunun insan gibisi yapay zeka sistemlerini düzenlemeye yönelik dünyadaki birinci kapsamlı teşebbüs olabileceğini belirtiyor. Düzenlemenin bilhassa global ölçekte süratle yayılan “dijital arkadaş” ve “eşlikçi bot” kullanımına karşı geliştirildiği vurgulanıyor.

OpenAI ve Jony Ive birlikteliğinin birinci eseri yapay zeka takviyeli bir kalem olabilir

Jony Ive’ın tasarım şirketi io’yu satın alan OpenAI, bir müddettir yapay zeka takviyeli donanımlar üzerinde çalışıyor. Bu donanımlardan birinin akıllı bir kalem olacağı tez ediliyor. io artık OpenAI’nin kesimi olduğuna nazaran, bunun yapay zeka dayanaklı bir kalem olacağı kesin.

Bu kalem, OpenAI’nin planladığı birinci donanım eseri olacak. Lakin şirketin bununla yetinmediği, iki farklı donanım üzerinde daha çalıştığı söyleniyor. Bunlardan birinin taşınabilir bir ses aygıtı olacağı argüman ediliyor. Bu yeni donanımlar “üçüncü çekirdek” olarak konumlandırılıyor, yani dizüstü bilgisayar ve akıllı telefonu tamamlayan ek aygıtlar olması hedefleniyor.

Çinli araştırmacılardan yapay zekada çığır açan görüntü üretim tekniği: TurboDiffusion

Çinli araştırmacılar, yapay zeka dayanaklı görüntü üretiminde sürat ve maliyet istikrarını kökten değiştirmesi beklenen TurboDiffusion isimli yeni bir teknik geliştirdi. Kısa müddet evvel yayımlanan akademik çalışmaya nazaran TurboDiffusion, manzara kalitesinden ödün vermeden video üretim sürecini ölçekli kullanımda 200 kata kadar hızlandırabiliyor.

Araştırmacılar, elde edilen bu çarpıcı hızlanmayı model eğitimi alanındaki yeniliklere bağlıyor. TurboDiffusion’da kullanılan ‘seyrek doğrusal dikkat mekanizması’ (sparse linear attention) yaklaşımı, yapay zeka modelinin tüm bilgiyi tıpkı anda işlemek yerine sadece en kritik kısımlara odaklanmasını sağlıyor. Bu prosedür, hem süreç müddetini hem de hesaplama maliyetlerini önemli ölçüde azaltıyor.

Bu Hafta Tanıtılan Yeni Yapay Zeka Araçları

Çin çıkışlı yeni bir yapay zeka modeli olan IQuest-Coder, AI casusu gibisi özellikleri ve kod yazma hünerleriyle dikkat çekmeyi başardı. IQuest-Coder’ın performans testlerinde aldığı sonuçlar hayli etkileyici.

Alibaba’nın en yeni modeli olan Qwen-Image-2512, yazılı komutlardan yola çıkarak epey gerçeki görseller üretebiliyor. Ayrıyeten bu yeni modelin görsellere yazı ekleme konusunda da öncülünden daha yeterli olduğu görülüyor.

Yume 1.5, bir görselden ya da yazılı bir komuttan yola çıkarak içinde gezilebilen üç boyutlu, interaktif dünyalar oluşturabiliyor.

SpotEdit, yapay zeka ile görsel düzenlerken AI tarafından değiştirilecek kısımların başka farklı seçilmesine imkan sağlıyor.

JavisGPT, görüntü ve ses belgelerini sizin için tahlil ederek içeriğini deşifre edebiliyor. Hem ses, hem manzara işleyebilen model, birebir halde yazılı komutlardan yola çıkarak sesli görüntüler da üretebiliyor.

Yapay Zeka Dünyasından Kısa Kısa

• 2025’te yapay zeka sadece teknolojiyi değil servet istikrarlarını de değiştirdi. Artan yapay zeka harcamaları ve yatırımlar sayesinde kesim, 50’den fazla yeni AI milyarderi ortaya çıkardı.
• Google Gemini, üretken yapay zeka pazarında hissesini bir yılda üç katına çıkarmayı başardı. Birebir devirde ChatGPT ise 19 puanlık düşüş yaşayarak yüzde 68 pazar hissesine geriledi.
• Huawei, yapay zeka çip satışlarını Çin dışına genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin en üst düzey AI çipleri olan Ascend 950’leri Güney Kore’deki müşterilere temin edeceği belirtiliyor.
• SoftBank, OpenAI’a taahhüt ettiği 41 milyar dolarlık yatırımı tamamladı. Yapılan yatırımla birlikte Japon devi, şirketteki hissesini yaklaşık yüzde 11’e taşıdı.