Bildiğiniz üzere Türkiye’nin Avrupa ile Asya ortasında bir lojistik köprü hâline gelmesi “2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı”  vizyonunun temel ayaklarından biri olarak görülüyor. Bu bağlamda, demir yolunun yük ve yolcu taşımacılığındaki hissesinin artırılması da bu vizyonun kritik bir kesimi olarak öne çıkıyor. Münasebetiyle bu istikamette kıymetli adımlar atılmaya devam ediyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, toplam uzunluğu 7 bin 84 kilometre olan 38 yeni demir yolu hattının etüt ve proje çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. Bakan Uraloğlu’nun verdiği bilgilere nazaran bu çizgilerin 30’u Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) tarafından, 8’i ise Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (AYGM) tarafından projelendirildi. TCDD’nin hazırladığı projelerin toplam uzunluğu 5 bin 402 kilometreyi bulurken, AYGM’nin sorumluluğundaki 8 çizginin uzunluğu ise 1682 kilometre olarak açıklandı. Toplam 7 bin kilometreyi aşan bu yeni proje paketi, Türkiye’nin demir yolu yatırımlarında ölçek ve vizyon açısından yeni bir evreye geçtiğini gösteriyor.

Yeni Demir Yolları Milletlerarası Ulaştırma Koridorlarında Stratejik Çizgileri Birbirine Bağlayacak

Bu projeler, Türkiye’nin mevcut demir yolu ağını sadece niceliksel olarak büyütmeyi değil, tıpkı vakitte uluslararası ulaştırma koridorlarıyla tam uyumlu bir yapıya kavuşturmayı hedefliyor. Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu’ya uzanan çizgilerin Türkiye üzerinden kesintisiz bağlanması planlanıyor. Böylelikle doğu-batı ve kuzey-güney akslarında stratejik koridorlar birbirine entegre edilirken, üretim ve tüketim merkezlerinin limanlara, organize sanayi bölgelerine ve lojistik üslerine direkt demir yolu teması sağlanacak.

Teknik açıdan bakıldığında, etüt ve proje çalışmalarının tamamlanmış olması, güzergâh tahlillerinden yer etütlerine, fizibilite raporlarından çevresel tesir değerlendirmelerine kadar pek çok kritik etabın geride bırakıldığı manasına geliyor. Bu da projelerin kısa müddet içinde üretim ihalesi ve inşaat sürecine geçebileceğine işaret ediyor. Bilhassa yüksek süratli tren ve konvansiyonel yük çizgilerinin birlikte planlanması, hem yolcu hem de lojistik nakliyecilik kapasitesini artırmayı amaçlayan bütüncül bir yaklaşımı ortaya koyuyor.

Bakan Uraloğlu, demir yollarının sırf bir ulaşım aracı değil, ekonomik büyümenin stratejik bir unsuru olduğuna dikkat çekiyor. Yeni sınırların devreye girmesiyle birlikte sanayi ve tarım üretim merkezlerinin direkt demir yolu ağına bağlanması hedefleniyor. Bu sayede ihracat yüklerinin limanlara ve hudut kapılarına daha süratli, daha ekonomik ve daha düşük karbon salımıyla taşınması mümkün olacak. Tıpkı vakitte kentler ortası seyahatlerin daha konforlu ve inançlı hâle gelmesiyle iç turizmin de desteklenmesi bekleniyor.

Yapımına başlanması planlanan projeler ortasında Eskişehir-Afyonkarahisar-Antalya Süratli Tren Hattı ile Siirt-Kurtalan ve Samsun-Çorum hatları öne çıkıyor.

2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı çerçevesinde demir yolunun tekrar öncelikli ulaştırma modu haline getirilmesi, karbon emisyonlarının azaltılması ve net sıfır maksatları açısından da kritik görülüyor. Raylı sistemler, kara yoluna kıyasla ton-kilometre başına çok daha düşük emisyon üretmesi nedeniyle çevreci ulaşım siyasetlerinin temel taşı olarak konumlandırılıyor.

Yerli ve ulusal demir yolu endüstrisinin gelişimine de vurgu yapan Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin artık kendi tren setlerini ve lokomotiflerini üretebildiğini vurguluyor. Yeni çizgilerin devreye girmesiyle birlikte sadece altyapı değil, tıpkı vakitte yerli raylı sistem teknolojilerinin de daha geniş ölçekte kullanılması bekleniyor.