Gökbilimciler, Perseus Kümesi’nde yer alan ve neredeyse büsbütün karanlık husustan oluştuğu düşünülen hayaletimsi bir galaksi olan CDG-2’yi gün yüzüne çıkardı. Bu keşif, neredeyse görünmez kozmik yapıların izini sürme çalışmalarında değerli bir dönüm noktası olarak bedellendiriliyor.

Kanada’daki Toronto Üniversitesi‘nden araştırmacılar, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu’nu, Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid Gözlemevi’ni ve Hawaii’deki Subaru Teleskobu’nu kullanarak CDG-2’nin varlığını doğruladı. Dünya’dan yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan galaksi, hayli sönük olduğundan bugüne kadar fark edilememişti. Galaksinin parlaklığı yaklaşık 1 milyon Güneş gibisi yıldıza eşdeğer ve içinde sadece dört global yıldız kümesi barındırıyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Samanyolu Galaksisi’nde 150’den fazla global yıldız kümesi bulunuyor.

Çalışmaya liderlik eden ve Toronto Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan David Li, “Bu, sadece global yıldız kümeleri sayesinde keşfedilen birinci galaksi” dedi. Li’ye nazaran temkinli varsayımlar altında, gözlenen dört küme CDG-2’nin tüm global küme popülasyonunu oluşturuyor olabilir.

Neredeyse büsbütün karanlık unsurdan oluşuyor

Ön tahliller, CDG-2’nin yaklaşık 1 milyon Güneş gibisi yıldızın parlaklığına sahip olduğunu ve küresel yıldız kümelerinin görünür içeriğinin %16’sını oluşturduğunu gösteriyor. Daha da çarpıcı olan ise, görünür ve karanlık unsur birlikte hesaba katıldığında galaksinin kütlesinin yaklaşık %99’unun karanlık maddeden meydana gelmesi. Bilim insanları, yıldız oluşumu için gerekli hidrojen gazı üzere olağan hususun büyük kısmının, ağır Perseus kümesi ortamında komşu galaksilerle yaşanan kütleçekimsel etkileşimler sonucu koparıldığını düşünüyor.

Bu keşif, kullanılan usul açısından da değerli bir ilerlemeye işaret ediyor. Li ve takımı, ekseriyetle büyük galaksilerin etrafında dolanan ağır ve yaşlı yıldız toplulukları olan global kümelerin sıkı gruplaşmalarını belirlemek için gelişmiş istatistiksel teknikler kullandı. Bu kümeler, bâtın galaktik yapıların izini sürmede birer işaretçi vazifesi gördü.

İlk olarak Hubble’ın yüksek çözünürlüklü imajları dört global kümenin oluşturduğu kümesi ortaya koydu. Akabinde üç teleskobun ortak müşahedeleri, bu kümelerin etrafını saran soluk ve dağınık bir ışıma tespit etti. Bu ışıma, altta yatan bir galaksinin varlığını kanıtlayan temel işaret oldu.

Li, bu bulgunun, görünür yıldızların sadece ağır ve yaşlı kümelerde bulunduğu, neredeyse “saf” karanlık unsur haloları içinde galaksilerin oluşabileceğine dair güçlü bir ispat sunduğunu vurguladı.

Gökyüzü taramaları genişledikçe ve Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ile Vera C. Rubin Gözlemevi gibi projeler devreye girdikçe, araştırmacılar makine tahsili ve gelişmiş istatistiksel sistemlerle kainatın dört bir yanına gizlenmiş bu karanlık galaksilerden daha fazlasını ortaya çıkarmayı umuyor.