İnternette kısa bir arama yaptığında yüzlerce abandonware sitesi karşına çıkıyor. 90’ların efsane oyunları, artık satılmayan strateji klasikleri ya da eski PC oyunları. Üstelik fiyatsız. Pekala sahiden yasal mı yoksa görmezden gelinen bir gri alan mı?

Abandonware kavramı temel olarak üretimi durmuş, artık satılmayan ve resmi takviye almayan oyunlar için kullanılıyor. Lakin burada kritik bir yanlış manaya var. Bir oyunun satılmıyor olması onun telif hakkının bittiği manasına gelmiyor. Telif hakkı, oyunun raflardan kalkmasıyla ortadan kaybolmaz.

Abandonware siteleri yasal mı?

En bilinen abandonware siteleri ortasında Abandonware.com, My Abandonware ve Old Games Download üzere platformlar yer alıyor. Bu siteler ekseriyetle artık bulunamayan oyunları müdafaa emeliyle sunduklarını söylese de birden fazla yapımcıdan resmi müsaadeleri bulunmuyor. Yani hukuksal olarak bakıldığında bu oyunların büyük kısmı hala telif muhafazası altında.

Bir oyunun internette uzun müddettir fiyatsız dolaşması, yasal olduğu manasına gelmez. Birden fazla firma bu durumu fark etse bile dava açmanın maliyeti nedeniyle görmezden gelir. Bu da kullanıcıda yanlış bir inanç hissi yaratır.

Bir oyun ne vakit nitekim fiyatsız olur?

Bir oyunun yasal olarak fiyatsız dağıtılabilmesi için üretimci firmanın açık bir karar alması gerekir. Bu çoklukla üç formda olur. Birincisi yapımcının oyunu resmi olarak fiyatsız hale getirmesi. Birtakım stüdyolar eski oyunlarını kendi siteleri ya da dijital platformlar üzerinden parasız sunar.

İkincisi oyunun açık kaynaklı yahut kamu malı ilan edilmesi. Bu çok az görülür fakat birtakım klasik oyun motorları bu formda özgür bırakılmıştır. Üçüncüsü ise telif hakkının sona ermesi. Oyunlarda bu mühlet epey uzundur ve pratikte neredeyse hiçbir tanınan oyun bu kapsama girmez. Bunların dışında kalan tüm abandonware içerikler teknik olarak müsaadesiz dağıtım kategorisine girer.

Kullanıcılar neden umursamıyor?

Abandonware siteleri ekseriyetle inançlı ve nostaljik bir alan üzere sunulur. Reklamsız arayüzler, eski oyun kapakları ve topluluk yorumları bu algıyı güçlendirir. Lakin bu durum yasal gerçekleri değiştirmez. Ayrıyeten bu çeşit siteler ziyanlı yazılım riski de barındırabilir. Sahiden fiyatsız bir oyun istiyorsanız resmi dağıtımlarını denetim etmek, yayıncı duyurularını takip etmek ve platformların sunduğu fiyatsız kampanyalara yönelmek en inançlı yol.