Uçaklarla uzun aralara görece ucuza seyahat etmek artık epey standart hâle gelmiş olsa da, alçak irtifada (1.000 metre altı) kentlerin üzerinde dolaşmak hâlâ günlük hayatımızın bir kesimi değil. Bunun en kıymetli nedenlerinden biri, bu alanın uzun yıllar boyunca neredeyse sadece bir “lüks aracı” olarak görülen helikopterlere ilişkin olması.

Helikopterler arama-kurtarma, ambulans hizmetleri ve güvenlik üzere kritik misyonlarda son derece değerli bir role sahip olsa da, keyif hedefli kullanımlar için erişilebilir bir seçenek olmaktan uzak. Bunun en önemli nedenleri; üretim ve bakım süreçlerinin karmaşıklığı, yüksek pilotaj maliyetleri ve epey fazla yakıt tüketmeleri.

Hava gemileri ise çok daha kolay bir sistem sayesinde hem birinci yatırım maliyetlerinde hem de daima yakıt sarfiyatlarında önemli avantajlar sunuyor. Gerekli kaldırma kuvvetinin büyük kısmı helyum gazı sayesinde sağlanıyor. Havadan hafif olan bu gaz, hava gemisinin havada kalmasını sağlarken, alttaki motorlar ise ileri hareketi mümkün kılıyor. Bu motorların klasik hava gemilerinden en büyük farkı, yönlendirilebilir olmaları ve akaryakıtla çalışmaları. Kalkış ve iniş sırasında dik pozisyona getirilebilen motorlar, rüzgâr tesirini en aza indiriyor. Ayrıyeten her tarafa dönebilen motorlar sayesinde, hava gemisi daha evvel hiçbir hava gemisinin gerçekleştiremediği hareketleri yapabiliyor.

Yaklaşık 50 metre uzunluğa ve 12 metre yüksekliğe sahip, tek kapsüllü ve sert bir iskeleti bulunmayan bu hava gemisi; 1 pilot ve 9 yolcu taşıyabiliyor. İçten yanmalı motora sahip versiyonu saatte 100 km sürate ulaşırken, 700 km menzil sunuyor. Geniş pencerelerle donatılan yolcu kabini, bilhassa turistik kent ve tabiat seyahatlerinde kullanılmak üzere tasarlanmış. İstanbul Boğazı ve tarihi yarımada üzere bölgelerde turistik hedefli kullanıma uygun olan bu model, helikopterlere kıyasla yaklaşık %30 daha düşük bir fiyatla sunuluyor ve yaklaşık 150 metre çapındaki düz bir alana iniş yapabiliyor. Akaryakıtlı versiyon, saatte 250-300 litre havacılık yakıtı tüketen helikopterlerin tersine, saatte sırf 15-50 litre standart akaryakıt harcayarak yakıt maliyetini yaklaşık 10 kat azaltıyor.

Bu sayede Almanya’da kişi başı yaklaşık 500 avro olan Zeppelin NT alçak irtifa uçuş biletleri, Çin’de 140-250 dolar düzeylerine kadar düşmüş durumda. Kısa müddet evvel Çin Sivil Havacılık Otoritesi’nden uçuş müsaadesi alan AVIC firmasının AS700 modeli, şimdiden 23 kesin sipariş ve 164 opsiyonel sipariş alarak değerli bir muvaffakiyet yakaladı. Bunun en önemli nedenleri ortasında, Alman Zeppelin NT’nin yaklaşık 20 milyon avroluk fiyatına kıyasla AS700’ün 3,5 milyon avro düzeyinde sunulması ve düşük işletme maliyetleri öne çıkıyor.

Çinli firmanın şimdilik biri akaryakıtlı, başkası elektrikli olmak üzere iki farklı modeli bulunuyor. Elektrikli model, bataryaların tartısı ve mevcut teknolojik sınırlamalar nedeniyle daha kısıtlı bir kullanım alanına sahip olacak üzere görünüyor. Şimdi ticari kullanıma sunulmayan bu versiyonun müşahede, reklam ve insan taşımayan, sessizliğin ön planda olduğu vazifelerde kıymetlendirilmesi planlanıyor.

Ticari üretime ve etkin kullanıma giren AS700 modeli, yaklaşık 4 tonluk bir kapasiteye sahip olsa da şirket, ilerleyen periyotta 10 ton, 60 ton ve hatta 100 ton taşıma kapasiteli kargo modelleri üzerinde de çalışıyor. Bu modellerin; dağlık bölgelerde, büyük ve ağır makine kesimlerinin taşınmasında kullanılması hedefleniyor. Bilhassa rüzgâr türbini kanatlarının tek kesim hâlinde taşınabilmesi, bu cins yüklerin dağlık alanlara ulaştırılmasını değerli ölçüde kolaylaştırabilir.

Genellikle kentler ve doğal bölgeler üzerinde turistik maksatlarla kullanılması planlanan bu hava gemileri, İstanbul, Kapadokya ve Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında helikopterlere alternatif bir tahlil sunabilir. Örneğin İstanbul Havalimanı’nda aktarma yapan yolculara bekleme müddetinde bu türlü bir tecrübe sunulması, hem turistik hem de ticari açıdan hayli ilgi alımlı bir seçenek olabilir.